«Θετική σκέψη» καί Ὀρθόδοξη πίστη

(Κείμενο ἀπό τό ἔντυπο

«Ὀρθοδοξία καί αἵρεσις» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, τεῦχ. 106, Ἰαν. - Μαρτ. 2019).

Εἰσαγωγικές παρατηρήσεις

Ὅπως γνωρίζουμε ἀπό τή σχετική διήγηση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὁ διάβολος, προκειμένου νά ὁδηγήσει τούς πρώτους ἀνθρώπους στήν πτώση, τούς ὑποσχέθηκε ὅτι μποροῦν νά γίνουν θεοί. «Ἔσεσθε ὡς θεοί» (Γεν. 3,5), τούς εἶπε, «θά γίνετε κι ἐσεῖς θεοί»! Πῶς, ὅμως; Μόνοι σας, μέ τίς δικές σας δυνάμεις καί χωρίς τόν Θεό! Καί οἱ ἄνθρωποι τό πίστεψαν, μέ τά γνωστά σέ ὅλους ἀποτελέσματα. Δυστυχῶς ὅμως, ἡ πρωταρχική ἐκείνη τραγωδία δέν ὁδήγησε τήν ἀνθρωπότητα σέ ἀφύπνιση καί μετάνοια. Τό πάθημα δέν ἔγινε μάθημα. Ὁ ἴδιος πειρασμός ἐπανέρχεται μέ πολλές καί διάφορες μορφές, συνεχῶς, σέ κάθε τόπο, σέ κάθε πολιτισμό, σέ κάθε ἐποχή. Ἰδιαίτερα σέ σύγχρονες ἐκκοσμικευμένες κοινωνίες, πού ὁ Θεός ἔχει ἐκτοπισθεῖ ἤδη στό περιθώριο, ἐμφανίζονται πάμπολλα συστήματα αὐτοσωτηρίας, αὐτοθεώσεως καί αὐτοπραγματώσεως, πού ὑπόσχονται τή λύση ὅλων τῶν προβλημάτων, ἀκόμη καί τοῦ προβλήματος τοῦ θανάτου, καί ἐπαγγέλλονται τή μετεξέλιξη τοῦ ἀνθρώπου σέ θεό. Τό ἀποτέλεσμα, βέβαια, εἶναι πάντα τό ἴδιο: ἡ συντριβή, ὅ,τι, περίπου, ἐπῆλθε καί στούς Πρωτοπλάστους μετά τήν πτώση: διαπίστωσαν, ἀναφέρει τό ἱερό κείμενο, «ὅτι γυμνοί ἦσαν» (Γεν. 3,7) καί ὄχι ὅτι ἔγιναν θεοί! Ὡστόσο, συστήματα ὅπως τά παραπάνω ἀκμάζουν στήν ἐποχή μας καί παραπλανοῦν πολλούς, μέ ἀποτέλεσμα νά διαιωνίζεται ἡ ἀρχαία ἐκείνη πτώση καί νά ἐνισχύεται τό κράτος τοῦ θανάτου. Ἕνα ἀπό τά συστήματα αὐτά εἶναι ἡ λεγόμενη «θετική σκέψη».

Πρέπει νά διευκρινισθεῖ ὅτι, λέγοντας «θετική σκέψη», δέν ἐννοοῦμε τήν εὐεργετική ἐπίδραση πού ἔχουν οἱ καλές σκέψεις, οἱ ἀγαθοί λογισμοί, ἡ εὔθυμη διάθεση, ἡ ἐσωτερική ἡρεμία κ.λπ. στήν ψυχή καί στό σῶμα. Αὐτά εἶναι γνωστά καί τά ἀποδέχονται σχεδόν ὅλοι. Καί ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση δέχεται, ὅτι οἱ κακοί καί ἐφάμαρτοι λογισμοί εἶναι καταστρεπτικοί γιά τήν ψυχή καί τό σῶμα, οἱ δέ ἀγαθοί εἶναι εὐεργετικοί. Ἡ «θετική σκέψη» εἶναι κάτι ἄλλο. Πρόκειται γιά ἕνα σύστημα, πού ἀνάγει στήν ἀνθρώπινη σκέψη τά πάντα. Κατά τό σύστημα αὐτό, «ἡ σκέψη ταυτίζεται μέ τήν πράξη», δηλαδή ὅ,τι σκεπτόμαστε γίνεται! Ἡ σκέψη εἶναι τό «θεϊκό στοιχεῖο», πού ὑπάρχει μέσα μας. Ὅπως καί ἄλλα παρόμοια συστήματα, πιστεύει ὅτι στόν ἄνθρωπο ὑπάρχουν ἐσωτερικές, ἀπόκρυφες καί θεῖες δυνάμεις, πού μποροῦν νά ἀφυπνισθοῦν μέ διάφορες τεχνικές. Μέ ἄλλα λόγια, ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἤδη θεός καί, ἁπλῶς, δέν τό γνωρίζει. Οἱ ἐπιμέρους ὀργανώσεις καί ὁμάδες της ἰσχυρίζονται ὅτι κατέχουν τή «συνταγή», γιά νά ἀφυπνισθοῦν ὅλες αὐτές οἱ δυνάμεις, γιά νά γνωρίσει ὁ ἄνθρωπος τόν ἐσώτερο ἑαυτό του, γιά νά συνειδητοποιήσει τή «θεϊκή» φύση του. Εἶναι φανερό, ὅτι οἱ ὁμάδες αὐτές τῆς «θετικῆς σκέψης» ἐντάσσονται στό εὐρύτερο ἀποκρυφιστικό κίνημα τῆς «Νέας Ἐποχῆς». Ἄς δοῦμε, ὅμως, ἕνα χαρακτηριστικό παράδειγμα:

Ἕνας νεαρός Ρῶσσος, ὁ E. FrenKel, ὁπαδός αὐτοῦ τοῦ κινήματος, πίστευε ὅτι μέ τή δύναμη τῆς σκέψης μπορεῖ κανείς νά ἐπιτύχει τά πάντα. Ἐπιχείρησε, λοιπόν, «νά σταματήσει περιστρεφόμενη ὕλη, τούς τροχούς ἑνός τραίνου. Βάδιζε κατά μῆκος τῶν γραμμῶν ντυμένος στά λευκά, καί ὅταν πλησίασε τό ἐμπορικό τραῖνο, στάθηκε ἀνάμεσα στίς γραμμές μέ ὑψωμένα χέρια. Σέ μιά βαλίτσα μέ χαρτιά πού βρέθηκε δίπλα ἀπό τό πτῶμα, ἦταν καί τό ἡμερολόγιό του, στό ὁποῖο ἀνεφέρετο: "Μόνο μπροστά στίς εἰδικές συνθῆκες μιᾶς ἄμεσης ἀπειλῆς θά μπορέσω νά κινητοποιήσω ὅλα μου τά ἀποθέματα"· ἦταν τραγωδία, τό φρένο κινδύνου δέν μπόρεσε νά βοηθήσει»! Ἡ εἴδηση δημοσιεύτηκε στήν ἐφημερίδα SovjetsklavaRosija τῆς 1-10-1989 (Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, Αὐτογνωσία αὐτοπραγμάτωση σωτηρία, Ἀθήνα 1991, σ. 7).

Τί εἶναι ἡ «θετική σκέψη»

Ἡ κίνηση πρωτοεμφανίστηκε στά μέσα περίπου τοῦ 19ου αἰῶνα, ὅταν ὁ RalphWaldoEmerson (1803-1882) διακήρυξε ὅτι ἡ μόνη πραγματικότητα εἶναι τό «θεϊκό στοιχεῖο», πού βρίσκεται μέσα μας. Χρησιμοποίησε τήν ὕπνωση γιά νά ἀφυπνίσει ὑποτιθέμενες ἐσωτερικές δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου καί ἰσχυρίστηκε ὅτι κατέχει τή μέθοδο, πού ὁδηγεῖ στήν πληρότητα τῆς ὕπαρξης. Παρόμοιες ἀντιλήψεις διατύπωσε καί ὁ Γάλλος φαρμακοποιός EmileCoue (1856-1926). Ὡστόσο, «πατέρας» τῆς «θετικῆς σκέψης» θεωρεῖται ὁ JosephMurphy (1898-1981), γνωστοί δέ «ἱεραπόστολοι» τοῦ κινήματος εἶναι οἱ NormNincentPeale (1898-1993), ErhardFreitag (1940-2015) κ.ἄ.

Ὅπως προαναφέραμε, βασικό δόγμα τῆς κίνησης εἶναι ὅτι «ἡ σκέψη ταυτίζεται μέ τήν πράξη». Αὐτό σημαίνει ὅτι, ἄν κάποιος εἶναι ἄρρωστος καί σκέπτεται ὅτι εἶναι καλά, θά γίνει καλά. Ἄν κάποιος εἶναι πτωχός καί σκέπτεται ὅτι θά γίνει πλούσιος, θά γίνει πλούσιος. Ἡ σκέψη μπορεῖ νά ἀλλάξει τή ζωή μας, ἀρκεῖ νά «περάσει» καί νά κυριαρχήσει στό ὑποσυνείδητο. Τότε ἐνεργοποιοῦνται ἀπεριόριστες δυνάμεις, πού μεταβάλλουν κάθε ἀρνητική κατάσταση σέ θετική, εἴτε ἐντός μας, εἴτε ἐκτός, στήν ἀντικειμενική πραγματικότητα. Ὅλα τά δυσάρεστα καί ἀρνητικά στόν κόσμο καί στόν ἄνθρωπο ἀντιμετωπίζονται μέ θετικές σκέψεις. Ἡ κίνηση χρησιμοποιεῖ ἀνατολικές καί ἀποκρυφιστικές τεχνικές, ὅπως ὁ διαλογισμός (ἀτομικός καί ὁμαδικός), ἡ ὕπνωση, ἡ ὑποβολή, ὁ προγραμματισμός τῆς σκέψης, οἱ ἀναδρομές σέ προηγούμενες «ζωές», βοηθητικά μέσα ὑποβολῆς (διαλογιστική μουσική) κ.ἄ. Κλασική προτροπή της εἶναι ἡ φράση: «ἀπό μέρα σέ μέρα εἶμαι πάντοτε ὅλο καί καλύτερα». Οἱ δάσκαλοι τῆς κίνησης διακηρύσσουν ὅτι «ὁ ἄνθρωπος εἶναι αὐτό πού σκέπτεται». Ὁ ἴδιος «δημιουργεῖ τό δικό του οὐρανό ἤ τή δική του κόλαση». «Ἔχετε τήν ἐλευθερία νά διαλέξετε τήν ὑγεία ἤ τήν ἀσθένεια, τόν πλοῦτο ἤ τή φτώχεια», προτρέπουν. «Ἄν ἕνας ἀσθενής ὁδηγήσει τή σκέψη του συνειδητά σέ θεάρεστα κανάλια ... ἐλευθερώνεται καθαρμός καί ἀτέλειωτη θεραπευτική παρουσία Κοσμικῆς διάστασης ... καί αὐτό τό θαῦμα τῆς θεραπείας πραγματοποιεῖται» (Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, ὅ.π., σ. 15-16). Ἄς δοῦμε, ὅμως, ἄλλο ἕνα σχετικό παράδειγμα:

Μιά μητέρα εἶχε τό παιδί της σοβαρά ἄρρωστο μέ λευχαιμία. Οἱ γιατροί δέν ἔδιναν ἐλπίδες. Οἱ ὑπεύθυνοι τῆς «θετικῆς σκέψης» τῆς εἶπαν ὅτι, ἄν ἐνεργοποιοῦσε ὅλες τίς θετικές δυνάμεις, πού εἶχε μέσα της, πιστεύοντας ὅτι τό παιδί δέν εἶναι ἄρρωστο, ὅλα θά ἄλλαζαν καί τό παιδί θά γινόταν καλά. Τότε μετακόμισε στό νοσοκομεῖο καί, πάνω ἀπό τό κεφάλι τοῦ παιδιοῦ, μέ τή μέθοδο τοῦ διαλογισμοῦ καί μέ τήν ὑποτιθέμενη δύναμη τῆς σκέψης, ἀγωνιζόταν νά ἀντιμετωπίσει τό πρόβλημα. Βέβαια, τό παιδί πέθανε. Ὅταν ἐκείνη διαμαρτυρήθηκε στούς ὑπεύθυνους τῆς κίνησης γιά τό γεγονός, ἔλαβε τή συνηθισμένη ἀπάντηση: «Δέν ἐφάρμοσες σωστά τή μέθοδο»! «Σέ κάποια στιγμή τοῦ διαλογισμοῦ θά ἔκανες ἀρνητική σκέψη καί ἐκείνη ἀκριβῶς τή στιγμή τό παιδί πέθανε»! (Χρ. Τσιάκκα, Ἐγκυκλοπαιδικό Λεξικό Θρησκειῶν και Αἱρέσεων, Κύπρος 2002, σ. 410-411). Ἔτσι, ἡ δύστυχη μητέρα χρεώθηκε καί τήν αἰτία τοῦ θανάτου τοῦ παιδιοῦ της. Γιά ὅλα φταῖνε οἱ ἄλλοι. Ἡ μέθοδος δέν φταίει ποτέ, ἀκόμη κι ἄν δέν ἔχει νά ἐπιδείξει κανένα θετικό ἀποτέλεσμα!

Στή χώρα μας πολλές ὀργανώσεις καί πρόσωπα προωθοῦν τή «θετική σκέψη». Οἱ πιό γνωστές κινήσεις εἶναι: ἡ μέθοδος «Σίλβα Μάϊντ Κοντρόλ»SilvaMindControl»), ἡ «Ψυχοδυναμική» τοῦ Θεοφάνη Μπούκα, ἡ «Ἑταιρεία Ψυχικῶν Ἐρευνῶν» τοῦ Ἄγγελου Τανάγρα (1877-1971), ἡ «Παραψυχο-Κοινωνιολογική Ἑταιρεία» τοῦ Ἀντωνίου Πισσάνου (1893-1975), τό «Ἰνστιτοῦτο Παραψυχολογίας» τοῦ Γεωργίου Βουλούκου (1930-2005), ἡ «Μεταφυσική Ἑταιρεία» τοῦ Ἡσαΐα Γ. Ἡσαΐα, ἡ «Ἁρμονική Ζωή» τοῦ Ρόμπερτ Νάτζεμυ κ.ἄ. Ἄς δοῦμε ἀναλυτικότερα δύο ἀπό αὐτές.

Ἡ μέθοδος «Σίλβα Μάϊντ Κοντρόλ» εἶναι ἐπινόηση τοῦ Ἀμερικανοῦ JoseSilva (1914-1999). Ἐμφανίστηκε στό Τέξας τό 1966 καί ἔφθασε στήν Ἑλλάδα τό 1977 (Ἀθήνα, Θεσσαλονίκη, Κρήτη) καί στήν Κύπρο. Ὁ Silva ἔδειξε ἐνδιαφέρον γιά τήν ψυχολογία, τήν παραψυχολογία, τίς τεχνικές αὐτοΰπνωσης καί τίς θεραπευτικές μεθόδους τῶν Ἰνδιάνων τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ μέθοδός του ὑπόσχεται τή λύση ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν προβλημάτων. Ἀσκώντας την μπορεῖτε «νά κοιμᾶστε ὅταν θέλετε, νά ξυπνᾶτε χωρίς ξυπνητήρια ... νά ἀπαλλαγεῖτε ἀπό πονοκεφάλους, νά κόψετε τό κάπνισμα, νά μειώσετε τό βάρος σας ... νά λύνετε δύσκολα προβλήματα ... νά ἐξαλείφετε τόν πόνο ὅπου κι ἄν βρίσκεται στό σῶμα σας ... νά διορθώνετε προβλήματα ὑγείας ἄλλων» (J. Silva - R. Stone, Ἐσύ ὁ θεραπευτής, σ. 29). Μπορεῖτε «νά σβύσετε σκιές στούς πνεύμονες ... νά ἀποβάλλετε μιά πέτρα ἀπό τό νεφρό σας, ὁραματιζόμενος τόν ἑαυτό σας νά τήν τρίβει στά δάκτυλά του καί νά τήν ἀποβάλλει τό πρωΐ» (ὅ.π., σ. 55). Μπορεῖτε νά ἐπιτύχετε «ὁ ἐνοχλητικός γείτονας νά φέρεται φιλικά ... ὁ ἀναποφάσιστος ἀγοραστής ἀποφασίζει νά ἀγοράσει» (σ. 347). Μπορεῖτε «νά διπλασιάσετε τά ἔσοδά σας ἤ νά γίνετε πλούσιοι»! Ἀκόμη, «μπορεῖτε νά βοηθήσετε στή μετατροπή τοῦ κομματιοῦ τοῦ κόσμου ὅπου ζεῖτε σέ παράδεισο ... Μπορεῖτε ν’ ἀποκτήσετε ὅ,τι θέλετε, νά κάνετε ὅ,τι θέλετε καί νά γίνετε ὅ,τι σᾶς ἐνδιαφέρει νά γίνετε»! (Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, ὅ.π., σ. 67).

Κατά τή διδασκαλία τοῦ Silva, τό ἀριστερό ἡμισφαίριο τοῦ ἐγκεφάλου μας εἶναι ὑπεύθυνο γιά τή λογική σκέψη καί ἀποθηκεύει ἐμπειρίες τοῦ ἔξω κόσμου. Ἀντίθετα, τό δεξιό ἀποθηκεύει ἐμπειρίες τοῦ ἔσω κόσμου, δηλαδή τῆς φαντασίας καί τοῦ ὁραματισμοῦ. Τό δεξιό ἡμισφαίριο πρέπει νά λειτουργεῖ ἀνεξάρτητα καί νά μήν παρεμποδίζεται ἀπό τή λογική. Ὅταν τό ἀριστερό ἡμισφαίριο περιορίζεται καί δέν παρεμβάλλει λογικές ἀμφιβολίες, τότε μπορεῖτε νά πετύχετε ὅ,τι ἐπιθυμεῖτε. Ἡ ἀνθρωπότητα ἔπεσε πολύ χαμηλά, ἰσχυρίζεται ὁ Silva, γιατί λειτουργεῖ μέ τό ἀριστερό ἡμισφαίριο καί εἶναι στραμμένη στήν ὕλη. Αὐτό ἔγινε γιά πρώτη φορά μέ τήν πτώση στόν κῆπο τῆς Ἐδέμ. Μέ τή μέθοδο Silva ἀρχίζει μιά δεύτερη φάση τῆς ἀνθρώπινης ἐξέλιξης στόν πλανήτη. «Μπορεῖτε νά φαντασθεῖτε πῶς θά ἦταν ἡ ζωή στή γῆ, ἄν χρησιμοποιοῦσαν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καί τά δύο ἡμισφαίρια τοῦ ἐγκεφάλου;» (Ἐσύ ὁ θεραπευτής, σ. 333). Ὁ Silva κάνει λόγο γιά τέσσερα ἐπίπεδα ἐγκεφαλικῆς λειτουργίας. Στό μέσο «ἐπίπεδο βῆτα» χρησιμοποιεῖται μόνο τό 3-5% τοῦ δυναμικοῦ τοῦ ἐγκεφάλου. Ἀκόμη καί ὁ Ἀϊστάιν δέν ξεπέρασε τό 10%. Ὅμως, ἡ μέθοδος Silva λειτουργεῖ στή «διάσταση ἄλφα» καί οἱ ὁπαδοί της μποροῦν νά ξεπεράσουν κατά πολύ τό 10%.

Παρόμοια κίνηση εἶναι ἡ «Ψυχοδυναμική» τοῦ Θεοφάνη Μπούκα μέ διάφορες ὀργανώσεις, ὅπως «Κέντρο Προγραμματισμοῦ Ζωῆς», «Ἐπιμορφωτική Ἐκπαιδευτική Ἑταιρεία» (περιοδικό «Γονεῖς») κ.ἄ. Ἡ «Ψυχοδυναμική» ἐμπεριέχει, ὅπως ἰσχυρίζεται, «γνώσεις - κλειδιά ἀπό τήν ψυχολογία, τήν ψυχανάλυση, τήν κυβερνητική, τή φιλοσοφία, τή θρησκεία, τή μεταφυσική, τή γιόγκα, τή φυσική ὑγεία, τή σαηεντόλοτζυ, τήν ψυχολογία τῆς συμπεριφορᾶς, τήν ψυχολογία τοῦ Βάθους κτλ». Ὑπάρχει «μόνο μία Σκέψη ἤ Πνεῦμα, πού βασιλεύει πάνω σ’ ὅλη τή ζωή ... Ἐμεῖς τό βλέπουμε σάν τόν σπουδαιότερο Ἑαυτό μας, σάν τή διαχρονική καί ἄπειρη ὁλότητα, πού τήν ὀνομάσαμε Θεό» (Ἐσώτερη δύναμη, σ. 3). Ὁ θεός, λοιπόν, ταυτίζεται μέ τή Σκέψη. Βρίσκεται μέσα μας καί εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ἑαυτός μας. Ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι κάτι ξεχωριστό ἀπό τό σύμπαν ἤ ἀπό τόν θεό: «Εἶμαι ἕνα τμῆμα τοῦ ἄπειρου Σύμπαντος· εἶμαι ἀπεριόριστος σέ σοφία καί δύναμη». «Μέσα στόν ἴδιο τό ἑαυτό μας βρίσκεται ἡ πραγματική εὐτυχία. Μέσα στόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας βρίσκεται ὁ ἀπέραντος ὠκεανός τοῦ "Θεϊκοῦ νέκταρ"». Ἄρα, «δέν θά χρειαστεῖ νά ἑνωθοῦμε μέ τόν Θεό - ἀλλά θά πρέπει νά συνειδητοποιήσουμε ὅτι δέν εἴμαστε κάτι ξεχωριστό ἀπό τόν Θεό» (Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, ὅ.π., σ. 67).

Κατά συνέπειαν, ἡ «συνταγή» γιά τή λύση ὅλων τῶν προβλημάτων εἶναι ἡ αὐτογνωσία. Ἡ αὐτογνωσία εἶναι τό πᾶν, εἶναι ἡ σκέψη πού ἔχει κανείς γιά τόν ἑαυτό του, ἡ αὐτοσυνειδησία του. Ἡ σκέψη εἶναι δύναμη. «Θέλω καί μπορῶ», εἶναι ὁ χαρακτηριστικός τίτλος βιβλίου τοῦ Θ. Μπούκα. «Ὁτιδήποτε θέλουμε νά πετύχουμε, γίνεται πρῶτα σκέψη καί ὕστερα μετατρέπεται σέ πράξη», ἀρκεῖ «νά τό σκεφθεῖς καθαρά, ἔντονα καί θετικά» (ὅπ., σ. 103). Ἡ συνταγή τοῦ Μπούκα ὑπόσχεται, ὡς συνήθως, τή λύση ὅλων τῶν προβλημάτων: ἐνῶ ὁ ἄνθρωπος χρησιμοποιεῖ μόνο τό 10% «ἀπό τίς δυνάμεις του», μαθαίνετε «πῶς νά χρησιμοποιεῖτε τό ὑπόλοιπο 90% τοῦ μυαλοῦ σας» (σ. 95). Ἐπίσης, ἀποκτᾶτε «τέλεια μνήμη», μαθαίνετε «τό μυστικό τῆς αἰώνιας νεότητας», τή μέθοδο «γιά νά κερδίζετε χρήματα χωρίς ἄγχος· τό μεταφυσικό μυστικό τοῦ πλούτου». «Τό χρῆμα εἶναι πνευματικό»! «Δέν εἶναι δυνατόν νά εἶστε σύγχρονα πνευματικό ἄτομο καί φτωχός ... τό φτωχό ἄτομο δέν εἶναι πνευματικό» (σ. 93-94). Ἄν κάποιος σκεφτεῖ τόν ἑαυτό του «γοητευτικό, ἑλκυστικό, "σέξυ"», θά ξαφνιαστεῖ «μέ τίς ἐπιτυχίες πού θά σημειώσει», θά τραβάει τούς ἄλλους «σάν μαγνήτης» (σ. 104). Οἱ «ψευδοθρησκευτικές καί βλαβερές πίστεις» θέτουν φραγμούς στή σεξουαλική δραστηριότητα, ὅμως «ἀληθινή πνευματικότητα καί σεξουαλικότητα ἀλληλοσχετίζονται πάντα». Κάθε περιορισμός στό ἔρωτα ἤ στό σέξ ὁδηγεῖ σέ διαστροφή. Γιά τό σέξ δέν ὑπάρχει «ἰδιαίτερη ὥρα», «ἰδιαίτερος τόπος», «ἰδιαίτερος τρόπος», οὔτε «ἰδιαίτερη ἡλικία». Γιά νά «ἀπελευθερωθεῖ» κάποιος ἀπό τίς «ἀπαγορεύσεις», ὁ Μπούκας συνιστᾶ «νά κοιμᾶται γυμνός» καί νά κυκλοφορεῖ στό σπίτι του γυμνός, ἀκόμη καί μπροστά στά παιδιά του! (σ. 97-98).

Ὀρθόδοξη θεώρηση καί ἀξιολόγηση

Οἱ δάσκαλοι τῆς «θετικῆς σκέψης» χρησιμοποιοῦν ἀκόμη καί χριστιανική ὁρολογία, κάνοντας λόγο γιά «θεό», «πίστη», «προσευχή» κ.λπ. καί ἐπικαλούμενοι χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Ἰσχυρίζονται ὅτι πρόκειται γιά μέθοδο ἀπόλυτα συμβατή μέ τή χριστιανική πίστη, οἱ δέ ὁπαδοί τους ἐπαναλαμβάνουν συνήθως τό πολύ γνωστό: «ἀπό τότε πού γνώρισα τήν ὁμάδα ἔγινα καλύτερος Χριστιανός»! Ὡστόσο, οἱ ὅροι αὐτοί χρησιμοποιοῦνται μέ ἀντεστραμμένο περιεχόμενο καί μέσω μιᾶς χριστιανικῆς ὁρολογίας διδάσκεται ἡ πλήρης ἀκύρωση τοῦ Χριστιανικοῦ Εὐαγγελίου.

Ἔτσι, ὁ «θεός» τῆς «θετικῆς σκέψης», εἴτε εἶναι μιά ἀπρόσωπη Ἐνέργεια, πού διαχέεται στό σύμπαν, ὅπως σέ ὅλες τίς ὁμάδες τῆς Νέας Ἐποχῆς, εἴτε εἶναι ὁ θεοποιημένος ἑαυτός μας. «Ἡ παλαιά θρησκεία λέει ὅτι ἄθεος εἶναι αὐτός πού δέν πιστεύει στό Θεό. Ἡ νέα θρησκεία λέει, ὅτι ἄθεος εἶναι ὅποιος δέν πιστεύει στόν ἑαυτό του», ἀναφέρει κείμενο ἀποδιδόμενο στόν Θεοφάνη Μπούκα (Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, ὅ.π., σ. 93). Κατά συνέπειαν, δέν ὑπάρχει Θεός ἔξω ἀπό μᾶς. Θεός εἶναι ὁ ἑαυτός μας! «Τό θεῖο τμῆμα τοῦ ἑαυτοῦ μας, πού τό ἔχω ὀνομάσει σκέψη καί Θεό, εἶναι μιά δύναμη μέσα στό σύμπαν, τήν ὁποία εἴμαστε ἱκανοί νά τήν συντονίσουμε μέ αὐτό πού πιστεύουμε», ἰσχυρίζεται ἄλλος δάσκαλος τῆς «θετικῆς σκέψης» (Γ. Ντύερ, Πίστεψέ το καί θά τό δεῖς, σ. 258). «Ἄν ἐξετάσετε τίς διδασκαλίες τῶν ἀνωτέρων πνευματικῶν δασκάλων, θά δεῖτε ὅτι ὅλοι λένε τό ἴδιο πρᾶγμα μέ διαφορετικό τρόπο. "Ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν εἶναι μέσα σας" ... "Ἀναγνωρίστε τή δική σας σπουδαία θεότητα καί μεγαλοπρέπεια"» (ὅ.π., σ. 45).

Κατά συνέπειαν, ἡ πίστη τῆς «θετικῆς σκέψης» δέν εἶναι ἡ πίστη στόν Θεό, ἀλλά ἡ πίστη στόν ἑαυτό μας. Ὁ ἄνθρωπος προτρέπεται νά ἔχει ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στόν ἑαυτό του καί νά τόν λατρεύει: «Πίστευε στόν ἑαυτό σου, πίστευε στόν ἑαυτό σου, πίστευε στόν ἑαυτό σου, πίστευε στόν μοναδικό Θεό, αὐτό εἶναι τό μυστικό γιά νά ξυπνήσει τό μεγαλεῖο της ψυχῆς. Κι ἄν πιστεύεις σέ δεκάδες Θεούς, ἀλλά δέν ἔχεις πίστη στόν ἑαυτό σου, δέν ὑπάρχει σωτηρία γιά σένα» (Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, ὅ.π., σ. 93). Κατά τόν ἴδιο τρόπο, ἡ προσευχή, ἀφοῦ δέν ὑπάρχει Θεός ἔξω ἀπό μᾶς, εἷναι μιά «συζήτηση» τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν «Θεό ἑαυτό» του, πού ἐνεργοποιεῖ τίς ὑποτιθέμενες ἀπόκρυφες δυνάμεις μας καί ἐνισχύει ἁπλῶς τήν πεποίθηση τοῦ ἀνθρώπου νά ἐπιτύχει αὐτό πού θέλει.

Ὅμως, ὅπως εἶναι γνωστό, ὁ Θεός τῆς Χριστιανικῆς πίστεως εἶναι ὁ προσωπικός Θεός τῆς Ἁγίας Τριάδος. Eἶναι τά πρόσωπα τοῦ Πατρός, τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Δέν εἶναι τό Παγκόσμιο Πνεῦμα τῆς Νέας Ἐποχῆς, οὔτε ἡ «Καθαρά Ἐνέργεια» («ActusPurus») τοῦ ἀριστοτελικοῦ συστήματος καί τῆς μεσαιωνικῆς δυτικῆς θεολογίας. Ἐκτός τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ, δέν ὑπάρχει ἄλλος θεός. Ὑπάρχουν μόνο «τά εἴδωλα τῶν ἐθνῶν»: θεοποιημένα πράγματα, θεοποιημένα πρόσωπα, θεοποιημένες ἰδέες καί θεοποιημένες καταστάσεις. Ἀπό τά τρία θεῖα πρόσωπα πιό οἰκεῖο σέ μᾶς εἶναι τό πρόσωπο τοῦ Υἱοῦ, ἐπειδή ὁ Υἱός ἔγινε ἄνθρωπος. Μόνο δι’ Αὐτοῦ γνωρίζουμε τόν Πατέρα καί λαμβάνουμε τό Ἅγιο Πνεῦμα «κατά χάριν»! Ὁ Χριστός εἶναι ἡ μοναδική «ὁδός» πρός τόν Πατέρα καί ἡ μοναδική «ὁδός» τῆς σωτηρίας μας. Ἐκτός τοῦ Χριστοῦ δέν ὑπάρχει σωτηρία! Σέ ὅσους Τόν ἀγαποῦν καί τηροῦν τίς ἐντολές Του, ἔρχεται ἐντός τους μαζί μέ τόν Πατέρα («κατά χάριν» καί ὄχι «κατά φύσιν» ἤ «καθ’ ὑπόστασιν») καί «μονήν (κατοικίαν) παρ’ αὐτοῖς ποιεῖ» (Ἰω. 14,23). Αὐτή ἡ ἐνοίκηση τῆς Χάρης τοῦ Θεοῦ μέσα μας εἶναι ἡ «ἐντός ἡμῶν Βασιλεία»: «Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστιν» (Λουκ. 17,21). Τό ὅτι ὁ Θεός εἶναι «ἐντός ἡμῶν» μόνο «κατά χάριν» (οὐδέποτε ὁ ἄνθρωπος ἑνώνεται μέ τόν Θεό «κατά φύσιν» ἤ «καθ’ ὑπόστασιν»), σημαίνει ὅτι «κατά φύσιν» καί «καθ’ ὑπόστασιν» (δηλαδή ὡς πρόσωπο) εἶναι «ἐκτός ἡμῶν» καί «ἔναντι ἡμῶν».

Αὐτό σημαίνει, ὅτι μποροῦμε νά ἱστάμεθα ἐνώπιόν Του στήν προσευχή καί νά συνομιλοῦμε μαζί Του «πρόσωπο πρός πρόσωπο». Ἡ προσευχή εἶναι σχέση δύο προσώπων, εἶναι διαπροσωπική σχέση, καί ὄχι ἐνέργεια ἑνός, ἀναφερομένου στόν ἑαυτό του. Κάθε ἀνθρώπινη ἐνέργεια, πού δέν εἶναι σχέση δύο προσώπων μπορεῖ νά εἶναι διαλογισμός ἀνατολικοῦ τύπου, μπορεῖ νά εἶναι μέθοδος αὐτογνωσίας, μπορεῖ νά εἶναι ὀνειροπόληση καί φαντασία, ἀλλά σέ καμμία περίπτωση δέν εἶναι προσευχή. Κατά τόν ἴδιο τρόπο, ἡ πίστη ἔχει ἀναφορά ἔξω ἀπό τόν ἄνθρωπο: ἀναφέρεται στόν Θεό καί ὁδηγεῖ στόν Θεό. Εἶναι πίστη στόν Χριστό καί στή διδασκαλία Του. Γι’ αὐτό ἡ Ἐκκλησία ἀγωνίστηκε σκληρά γιά νά διαφυλάξει τήν αὐθεντικότητα τῆς πίστεως, ἀφοῦ ἡ ἐσφαλμένη πίστη ὁδηγεῖ ἐκτός τοῦ Θεοῦ καί αὐτή τήν ἐσφαλμένη πίστη τήν ἀποκαλοῦμε «αἵρεση».

Εἶναι φανερό, ὅτι οἱ τεχνικές τῆς «θετικῆς σκέψης» ὄχι μόνο δέν ἔχουν καμμία σχέση μέ τήν Ὀρθόδοξη πίστη, ἀλλά βρίσκονται στόν ἀντίποδά της. Ὁδηγοῦν ἐκτός τοῦ Θεοῦ καί ἐκτός τῆς σωτηρίας, ἀπεργαζόμενες τή δαιμονοποίηση τῶν ὁπαδῶν τους. Ἀποτελοῦν ἐπανάληψη τῆς ἀρχαίας πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά καί μιᾶς ἄλλης, πού προηγήθηκε: τῆς πτώσεως τοῦ Ἑωσφόρου. Ὁ Ἑωσφόρος ἐξέπεσε ἀκριβῶς, ἐπειδή παρατήρησε τόν ἑαυτό του, ἐντυπωσιάστηκε ἀπό τόν ἑαυτό του, ἐμπιστεύτηκε τόν ἑαυτό του καί πίστεψε ὅτι εἶναι θεός!

Ἱερεύς Σωτήριος Ὀ. Ἀθανασούλιας

Ὁ Μέγας Βασίλειος καί ἡ κακοποίησή του στή δυτική διαφημιστική προπαγάνδα

 
 
(Κείμενο ἀπό τό ἔντυπο
«Ὀρθοδοξία καί αἵρεσις» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, τεῦχ. 105, Ὀκτ. - Δεκ. 2018).
 
 
Ἕνας διχασμός στίς ἑορτές τοῦ Δωδεκαημέρου
 
Κάθε φορά, πού ἔρχονται οἱ ἑορτές τοῦ ἁγίου Δωδεκαημέρου (τῶν Χριστουγέννων, τοῦ νέου ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΙΣ 105 Φωτ. 12ἔτους καί τῶν Θεοφανείων), ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι τουλάχιστον, ζοῦμε ἕναν βαθύ διχασμό. Εἶναι ὁ διχασμός ἀνάμεσα σέ ὅ,τι ὑπαγορεύει ἡ Παράδοσή μας, ἀλλά καί ἡ πραγματικότητα (ἡ ἱστορική ἀλήθεια), καί σέ ὅ,τι ἐπιχειρεῖται νά μᾶς ἐπιβληθεῖ ἀπό τά μέσα ἐνημερώσεως, ἀπό τούς διεθνεῖς μηχανισμούς διαφήμισης, ἀπό τά πανίσχυρα κέντρα τῆς παγκοσμιοποίησης καί, γενικά, ἀπό τό σύγχρονο περιβάλλον. Μέσῳ αὐτῶν ἐπιχειρεῖται ὁ μεθοδευμένος ἀποπροσανατολισμός μας ἀπό τά ἑορταζόμενα ἱστορικά γεγονότα (τή Γέννηση τοῦ Κυρίου, τή Βάπτιση κ.λπ.) πρός ἕναν γενικό, ἀόριστο καί χωρίς περιεχόμενο ἑορτασμό. Δηλαδή, ἐπιχειρεῖται ἡ ἀποκοπή μας ἀπό τό κέντρο ὅλων αὐτῶν τῶν ἑορτῶν, πού εἶναι ὁ Χριστός! Ἔτσι, στό πλαίσιο αὐτῆς τῆς γενικευμένης ἀντιχριστιανικῆς προπαγάνδας, ἡ εὐχή «Καλά Χριστούγγενα» ἀντικαθίσταται σταδιακά ἀπό τήν ἀόριστη καί ἄχρωμη εὐχή «Χρόνια πολλά», προβάλλεται δέ ἡ ἄποψη ὅτι τά Χριστούγεννα εἶναι κοινή «γιορτή» καί γιά μουσουλμάνους καί γιά ἰνδουϊστές καί γιά ἀθέους, δηλαδή καί γιά ὅσους δέν πιστεύουν στόν Χριστό! Διαβάζουμε π.χ. τίτλο σέ ἱστοσελίδα στό διαδίκτυο: «Γελάει τό σύμπαν!!! Χριστουγεννιάτικη ἐκδήλωση γιά μουσουλμάνους λαθρομετανάστες ἔκανε ὁ Παυλόπουλος» (Κατοχικά Νέα, 22/12/2017).
Διαβάστε περισσότερα: Ὁ Μέγας Βασίλειος καί ἡ κακοποίησή του στή δυτική διαφημιστική προπαγάνδα

Ἡ Οὐνία ὡς ἐκκλησιαστικό πρόβλημα

(Κείμενο ἀπό τό ἔντυπο «Ὀρθοδοξία καί αἵρεσις» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, τεῦχ. 104, Ἰουλ. - Σπετ. 2018).

Ὁ λεγόμενος «δούρειος ἵππος» τοῦ ΠαπισμοῦΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΙΣ 104 Φωτ. 1

Στήν ἐποχή μας, πού ὅλος ὁ κόσμος τείνει νά γίνει μιά μεγάλη οἰκογένεια καί τά σύγχρονα μέσα συγκοινωνίας καί ἐπικοινωνίας ἔχουν ἐκμηδενίσει τίς ἀποστάσεις, οἱ συνεχεῖς ἐπαφές μεταξύ λαῶν καί πολιτισμῶν εἶναι κάτι ἀναγκαῖο καί ἀναπόφευκτο. Στίς συνθῆκες αὐτές, οἱ Ὀρθόδοξοι ἔρχονται ὅλο καί περισσότερο σέ ἐπαφή μέ ὁπαδούς ἄλλων θρησκειῶν καί ἄλλων χριστιανικῶν δογμάτων. Ὅπου συμβιώνουν ἑτερόδοξοι ἤ ἑτερόθρησκοι πληθυσμοί, πρέπει τουλάχιστον νά ὑπάρχει ἁρμονική συμβίωση καί οἱ σχέσεις νά εἶναι γνήσιες καί εἰλικρινεῖς. Βέβαια, κάθε θρησκευτική ὁμάδα ἔχει τή δική της ἀντίληψη γιά τό ποιές εἶναι οἱ γνήσιες σχέσεις καί γιά τό τί σημαίνει ἁρμονική συμβίωση. Ὡστόσο, ὅλοι ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι ἀπαραίτητες προϋποθέσεις γιά νά ἰσχύουν αὐτά εἶναι: α) ἡ ἐντιμότητα στίς σχέσεις, δηλαδή τό ὅτι κάθε ὁμάδα πρέπει νά ἐμφανίζεται πρός τούς ἔξω ὅπως πραγματικά εἶναι, μή ἐπιχειρώντας νά ἐξαπατήσει μέ ἀνέντιμα μέσα καί μέ κάθε εἴδους προσωπεῖα, καί β) ἡ γνώση, τόσο τοῦ περιεχομένου καί τῶν ὁρίων τῆς πίστεως κάθε κοινότητας, ὅσο καί τῶν διαφορῶν της ἀπό τίς ἄλλες. Ὅπου δέν ὑπάρχει σαφής ἀντίληψη τῶν ὁρίων, ὅπου ὑπάρχει σύγχυση ὡς πρός τά πιστευόμενα, ὅπου κυριαρχεῖ ἡ ἄγνοια καί ἀποπροσανατολισμός, ὅπου, ἰδιαίτερα, δέν ὑπάρχει σαφής αἴσθηση τῶν διαφορῶν (παρ’ ὅτι κάποιοι ἰσχυρίζονται ὅτι πρέπει νά βλέπουμε μόνο τίς ὁμοιότητες!), ἐκεῖ δημιουργοῦνται ἀναυθεντικές σχέσεις, οἱ ὁποῖες ὁδηγοῦν ἀναγκαστικά σέ συγκρούσεις, μέ ὀλέθριες συνέπειες γιά πρόσωπα καί κοινωνίες. Οἱ ὑπάρχουσες διαφορές συνήθως αἰσθητοποιοῦνται μέ ἐξωτερικά στοιχεῖα, ὅπως ἡ λατρεία, ἡ ἔνδυση, τά ἔθιμα κ.ἄ. Π.χ. ἀπό τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο κάνει ἕνας Χριστιανός τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ καταλαβαίνουμε ἄν εἶναι Ὀρθόδοξος ἤ Ρωμαιοκαθολικός κ.λπ.

Στίς ἱστορικές σχέσεις μεταξύ Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί Ρωμαιοκαθολικισμοῦ ὑπῆρξαν πολλά τέτοια ἀρνητικά καί ἀναυθεντικά στοιχεῖα (οἱ Σταυροφορίες, οἱ ἀπόπειρες ἀθέμιτου προσηλυτισμοῦ μέ τή ὀργανωμένη δράση «μισσιοναρίων» στόν ἑλλαδικό χῶρο, ἡ χρήση τοῦ χρήματος καί τῆς ἐξουσίας γιά τήν ὑποταγή ἑτεροδόξων καί ἀντιφρονούντων, ἡ ἐξόντωση Ὀρθοδόξων πληθυσμῶν στή Σερβία κ.ἄ.), τά ὁποῖα προσπαθοῦμε νά ἐξαλείψουμε ἀπό τό παρόν. Ὡστόσο, ἕνα ἀπ’ αὐτά παραμένει, ἀκμάζει καί δημιουργεῖ τεράστια προβλήματα μεταξύ τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν, εἰς βάρος, βέβαια, τῶν Ὀρθοδόξων. Αὐτό εἶναι ἡ Οὐνία. Στήν Ἑλλάδα τό πρόβλημα δέν εἶναι τόσο γνωστό, γιατί, μέ ἐξαίρεση τήν Ἀθήνα καί τά Γιαννιτσά, δέν ὑπάρχουν οὐνιτικές κοινότητες σέ ἄλλες περιοχές. Ὅμως, στίς Ὀρθόδοξες χῶρες τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης (Ρωσία, Οὐκρανία, Σερβία, Βουλγαρία, Ρουμανία κ.ἄ), ὑπάρχουν πολυπληθεῖς οὐνιτικές κοινότητες, προκαλώντας μιά ἄνευ προηγουμένου σύγχυση στίς ἐκεῖ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, πού προσπαθοῦν νά ἐπουλώσουν τίς πληγές τους ἀπό τά ἀθεϊστικά καθεστῶτα. Στήν Οὐκρανία, μάλιστα, ἡ ἐκεῖ οὐνιτική κοινότητα ἐπιχειρεῖ, σύμφωνα μέ πληροφορίες, τή συνένωσή της μέ τήν ὑπό ἀνακήρυξη αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς χώρας, μέ ἀδιευκρίνιστους ὅρους καί προϋποθέσεις. Σύμφωνα μέ στοιχεῖα πού διαρρέουν στό διαδίκτυο, ὁ Πρόεδρος τῆς χώρας, ὁ ὁποῖος τόσο σθεναρά στηρίζει τό αὐτοκέφαλο καί ἐργάζεται γι’ αὐτό, εἶναι Οὐνίτης καί ἐμφανίζεται (προφανῶς καί κοινωνεῖ!) ἀδιακρίτως σέ Ὀρθοδόξους καί οὐνιτικούς Ναούς.

Ὅμως, τί ἀκριβῶς εἶναι ἡ Οὐνία; Εἶναι ἕνα ἐκκλησιαστικό μόρφωμα, ἀπό Ὀρθοδόξους πληθυσμούς (ἤ ἀπό πληθυσμούς ἄλλων χριστιανικῶν Ὁμολογιῶν), οἱ ὁποῖοι, γιά διάφορους λόγους καί ὑπό εἰδικές συνθῆκες, ἀποσκίρτησαν ἀπό τήν Ὀρθοδοξία, ἀποκόπηκαν ἀπό τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καί ἑνώθηκαν μέ τόν Παπισμό, διατηρώντας, ὅμως, ὅλα τά ἐξωτερικά στοιχεῖα τῆς προέλευσής τους. Ἔτσι, οἱ Ὀρθοδόξου προελεύσεως Οὐνῖτες, ἐνῶ μνημονεύουν στή Θεία Λειτουργία τόν Πάπα καί ἀνήκουν στή δικαιοδοσία του, τελοῦν τή Θεία Λειτουργία ὅπως ἀκριβῶς ἐμεῖς. Οἱ Ἱερεῖς τους ἔχουν τήν ἴδια ἐμφάνιση μέ αὐτή τῶν Ὀρθοδόξων, φέρουν τά ἴδια ἄμφια, τελοῦν τίς ἴδιες ἑορτές, ἀκολουθοῦν τίς ἴδιες παραδόσεις κ.λπ. Μέ ἄλλα λόγια, οἱ Οὐνῖτες εἶναι Παπικοί, πού ἐμφανίζονται ἐξωτερικά ὡς Ὀρθόδοξοι. Προφανῶς, καί οἱ ἴδιοι βιώνουν ἕνα εἶδος ἐσωτερικοῦ διχασμοῦ: ἡ ἱστορία τους καί ἡ ἐμφάνισή τους τούς θυμίζει συνεχῶς ὅτι εἶναι κάτι ἄλλο ἀπ’ αὐτό στό ὁποῖο ἀνήκουν. Ὁ ὅρος «Οὐνία», ἀπό τόν ἀντίστιχο Πολωνικό ὅρο («Unia»), σημαίνει «ἕνωση» (ἕνωση μέ τή Ρώμη) καί ἔχει λατινικές ρίζες («unio» = «ἕνωση»). Τό Βατικανό ἀποκαλεῖ τίς κοινότητες αὐτές «Ἀνατολικές Καθολικές Ἐκκλησίες». Εἶναι αὐτονόητο, τί διαστάσεων σύγχυση προκαλεῖ ἡ δράση τῶν Οὐνιτῶν μεταξύ Ὀρθοδόξων πληθυσμῶν, πού εἶναι κατά μέγα μέρος ἀκατήχητοι. Ὁ στόχος, βέβαια, δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τήν ὑποταγή τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν στόν Παπισμό, γι’ αὐτό ἡ Οὐνία ἔχει χαρακτηριστεῖ ἑπιτυχημένα «δούρειος ἵππος» τοῦ Παπισμοῦ. Ὡστόσο, τό πρόβλημα δέν εἶναι μόνο ἡ σύγχυση καί ὁ προσηλυτισμός: οἱ ὀργανωμένες οὐνιτικές κοινότητες, μέ τήν ὑποστήριξη τῶν κρατικῶν ἀρχῶν καί μέ τήν ἀνοχή (ἄν ὄχι καί μέ τήν ὑποκίνηση) τοῦ Βατικανοῦ, προβαίνουν σέ βιαιότητες ἐναντίον τῶν Ὀρθοδόξων, σέ καταλήψεις Ναῶν καί ἐκκλησιαστικῶν ἀκινήτων, ἀκόμη καί σέ διωγμούς ἤ ἐξοντώσεις Ὀρθοδόξων πιστῶν!

Γένεση καί ἐξέλιξη τῆς Οὐνίας

Οἱ ρίζες τῆς Οὐνίας βρίσκονται στήν τάση τοῦ Παπισμοῦ νά καθυποτάξει τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀνατολῆς, ἀλλά καί κάθε ἄλλη χριστιανική κοινότητα στόν κόσμο. Ἤδη ἀπό τόν 9ο μ.Χ. αἰ., πρίν τό Σχίσμα τοῦ 1054, μεταξύ τῶν Φράγκων θεολόγων καί κληρικῶν εἶχε διαμορφωθεῖ ἡ ἀντίληψη ὅτι στήν Ἀνατολή κατοικοῦν αἱρετικοί «Γραικοί», πού εἶναι ἀντικείμενο προσηλυτισμοῦ. Ὅταν οἱ Φράγκοι ἐπεκράτησαν στόν Παπικό θρόνο, μετέφεραν ἐκεῖ τίς ὁλοκληρωτικές καί ἀπολυταρχικές ἀντιλήψεις τους, μέ ἀποτέλεσμα νά προκύψει τό γνωστό Σχίσμα. Ἐκφράζοντας τή νέα ἀντίληψη περί Παπισμοῦ ὁ Πάπας Γρηγόριος Ζ΄ (1073-1085), διακήρυττε τόν 11ο αἰ. ὅτι ὁ Πάπας εἶναι ὁ «ἀπόλυτος κύριος τῆς παγκόσμιας Ἐκκλησίας» καί ὁ «κύριος τοῦ κόσμου»! Μέ αὐτά τά δεδομένα, ἡ ὕπαρξη Ἐκκλησιῶν, πού δέν ἀναγνώριζαν τήν ἐξουσία τοῦ Πάπα, ἦταν κάτι ἀδιανόητο γιά τά δεδομένα τοῦ Παπισμοῦ. Οἱ ἀπόπειρες ὑποταγῆς τῆς Ἀνατολῆς φάνηκε νά καρποφοροῦν ἀπό τό 1204, ὅταν τά φραγκικά στρατεύματα τῆς Δ΄ Σταυροφορίας κατέλαβαν καί λεηλάτησαν τήν Κωνσταντινούπολη. Ὡστόσο, καί πάλι κλῆρος καί λάος ἀντιδροῦσαν ἔντονα. Ἔτσι, λίγο ἀργότερα, στή Δ΄ Σύνοδο τοῦ Λατερανοῦ (1215), ὁ Πάπας Ἰννοκέντιος Γ΄ (1198-1216), ὁ ἱδρυτής καί τῆς Ἱερᾶς Ἐξέτασης, ἔδωσε τήν ἑξῆς «λύση»: «Ἐάν σέ κάποια περιοχή ζοῦν διάφορα ἔθνη μέ διαφορετικές γλῶσσες καί ἐκκλησιαστικούς ρύθμους, ὁ Ἐπίσκοπος νά ἐκλέξει ἄξιους ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι θά τελοῦν γιά κάθε μιά ἐθνότητα τή θεία λατρεία στή γλῶσσα καί τόν ρυθμό της». Αὐτό ἦταν καινοφανές γιά τά δεδομένα τοῦ Βατικανοῦ, τό ὁποῖο ὡς τότε ἐπέβαλε, ἀκόμη καί μέ τή βία, τά φραγκικά ἔθιμα καί τή λατινική γλώσσα στή λατρεία κάθε ἔθνους τῆς δικαιοδοσίας του. Στό ἴδιο πνεῦμα ἡ βούλα τοῦ Πάπα Ἰννοκεντίου Δ΄ (1243-1254) τοῦ 1254 ἔκανε δεκτά τά ἔθιμα τῶν Ἀνατολικῶν μέ σκοπό τόν βαθμιαῖο ἐκλατινισμό τους. Πάλι, ὅμως, τά ἀποτελέσματα ἦταν πενιχρά. Οὐνία δέν εἶχε προκύψει ἀκόμη.

Πρῶτοι Οὐνῖτες ἦταν οἱ λεγόμενοι «ἑνωτικοί» τῆς Ἀνατολῆς, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τήν ἕνωση στή Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας (1438-1439). Ὅπως εἶναι γνωστό, ἡ Σύνοδος ἐκείνη δέν ἐπέβαλε τά ἔθιμα καί τή γλῶσσα τῶν λατίνων στήν Ἐκκλησία τῆς Ἀνατολῆς. Οἱ πρωτεργάτες τῆς ἕνωσης Ὀρθόδοξοι τιμήθηκαν μέ τό ἀξίωμα τοῦ Καρδιναλίου ἀπό τόν Πάπα, ὅμως ἀντέδρασε ἔντονα ὁ Μητροπολίτης Ἐφέσου ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός (1392-1444), ἔχοντας στό πλευρό του τό σύνολο σχεδόν τοῦ κλήρου καί τοῦ λαοῦ τῆς Αὐτοκρατορίας. Ἡ ἕνωση ἀποκηρύχθηκε στήν πράξη, οἱ δέ προσπάθειες τῆς πολιτείας νά τήν ἐπιβάλει μέ κάθε μέσο ἔληξαν μέ τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπό τούς Τούρκους (1453) καί ἡ μικρή οὐνιτική ὁμάδα διαλύθηκε.

Μετά τήν ἅλωση ὁ Παπισμός, θεωρώντας ἰσχύουσες τίς ἀποφάσεις τῆς Φερράρας – Φλωρεντίας, ἔστρεψε τήν προσοχή του στούς ἐκτός τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας Ὀρθοδόξους. Ἀπό τό τάγμα τῶν Ἰησουϊτῶν, πού ἱδρύθηκε τό 1534 ἀπό τόν Ἰγνάτιο Λαϊόλα (1491-1556), διοργανώθηκαν ἱεραποστολές, οἱ ὁποῖες βρῆκαν πρόσφορο ἔδαφος στήν Πολωνία καί τή σημερινή Λιθουανία. Ἐκεῖ, μέ τήν ὑποστήριξη τῶν Βασιλέων Σιγισμούνδου Β΄ (1548-1572), Στεφάνου (1575-1586) καί Σιγισμούνδου Γ΄ (1587-1632), τά ἀποτελέσματα ἦταν ὄντως, θεαματικά: ἑκατομμύρια Ὀρθοδόξων πείσθηκαν νά γίνουν Οὐνῖτες! Σέ Σύνοδο στή Brest-Litovsk (1595-1596) ἀπό Ὀρθοδόξους καί Λατίνους, ἀποφασίστηκε ἡ ἕνωση μέ τή Ρώμη τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν τῆς Πολωνικῆς ἐπικράτειας καί ἐκδόθηκε σχετική Πράξη μέ 33 ἄρθρα - ὅρους. Βέβαια, ἡ ἕνωση δέν ἔγινε ἀπό ὅλους δεκτή, ὅμως ὁ Πολωνός Βασιλιάς Σιγισμοῦνδος Γ΄ ἐπεδίωξε νά τήν ἐπιβάλλει μέ κάθε μέσο, ἀκόμη καί στίς τότε κατακτημένες ἀπό τούς Πολωνούς περιοχές τῆς Μικρῆς καί Μεγάλης Ρωσσίας. Ἀκολούθησαν σκληροί διωγμοί γιά τήν ἐξόντωση τῶν ἀντιπάλων. Ἡ ἕνωση τῆς Brest-Litovsk ἦταν τόσο ἰσχυρή, ὥστε κατατρόμαξε ἀκόμη καί τούς Διαμαρτυρομένους. Ἐκεῖ γιά πρώτη φορά οἱ ἑνωμένοι μέ τόν Παπισμό ἀπεκλήθησαν «Οὐνῖτες» ἀπό τούς ἀντιπάλους τους. Κατά τή συμφωνία, ὁ ἐκλεγμένος Ἐπίσκοπος ἤ Μητροπολίτης δέν ἦταν ὑποχρεωμένος νά μεταβεῖ ὁ ἴδιος στή Ρώμη γιά νά λάβει τήν sacrae (ἄδεια καθαγιασμοῦ - χειροτονίας) ἀπό τόν Πάπα, ἀλλά μποροῦσε νά τήν λάβει μέ ἀλληλογραφία. Μέ αὐτή τήν προϋπόθεση, θά γινόταν ἡ χειροτονία του ἀπό δύο τουλάχιστον Ἐπισκόπους, μετά δέ τή χειροτονία ἔπρεπε νά δώσει «ὅρκο ὑπακοῆς στόν Ἀνώτατο Ποντίφικα παρουσίᾳ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου τοῦ Gniezno». Ἀπό ἐκεῖ (τή σημερινή Πολωνία, Λιθουανία καί Ρωσία) ἡ Οὐνία ἐπεκτάθηκε σέ ὅλα τά σλαβικά κράτη (Οὐκρανία, Τσεχία, Σλοβακία, Ρουμανία, Οὐγγαρία, Βουλγαρία, Σερβία), προκαλώντας σφοδρές συγκρούσεις μέ τούς ἐκεῖ Ὀρθόδοξους πληθυσμούς μέχρι σήμερα.

Παράλληλα, οἱ ἑλληνόφωνες περιοχές δέν ἔπαψαν νά ἀποτελοῦν ἀντικείμενο προσηλυτισμοῦ. Μέ ἐνέργειες τῶν Ἰησουϊτῶν ἱδρύθηκε τό 1577 στή Ρώμη τό «Ἑλληνικό Κολλέγιο τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου», μέ σκοπό νά προσφέρει ἀνώτερη παιδεία σέ νέους ἑλληνικῆς καταγωγῆς. Οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ Κολλεγίου ἔτρεφαν ἰδιαίτερη συμπάθεια στή Ρώμη καί ἦταν ὑπέρμαχοι τῆς ἕνωσης. Παρόμοιες Σχολές μέ ἀνάλογα ἀποτελέσματα κατόρθωσε νά ἱδρύσει τό Βατικανό στήν ἴδια τήν Κωνσταντινούπολη (1583), στή Θεσσαλονίκη, στή Σμύρνη, στήν Ἀθήνα, στή Χαλκίδα, γιά ἕνα διάστημα ἀκόμη καί στό Ἅγιο Ὄρος (1635-1641)! Γύρω στά 1860 ἱδρύθηκε ἀπό Οὐνίτες τῆς Βουλγαρίας ἡ οὐνιτική κοινότητα στά Γιαννιτσά, ἡ ὁποία ὑπάρχει μέχρι σήμερα. Στήν Κωνσταντινούπολη οὐνιτική κοινότητα ἱδρύθηκε μετά τό 1907, ὅμως μέ τή Μικρασιατική καταστροφή (1922) τό κέντρο της μεταφέρθηκε στήν Ἀθήνα, ὅπου ὑπάρχει μέχρι σήμερα.

Ἡ Οὐνία στούς Θεολογικούς Διαλόγους

Ἀπό τίς ἀρχές περίπου τοῦ περασμένου (20οῦ) αἰ. ἄρχισε μιά περίοδος συνδιαλλαγῆς καί διαλόγου μεταξύ τῶν χριστιανικῶν Ὁμολογιῶν, στήν ὁποία μετέχει καί ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Τό 1980 ἄρχισε ὁ ἐπίσημος Διάλογος μέ τούς Ρωμαιοκαθολικούς, μέ μεῖζον θέμα τό πρόβλημα τῆς Οὐνίας. Ἀπό τήν Γ΄ Πανορθόδοξη Διάσκεψη (1964) εἶχε τεθεῖ ὡς «ὅρος ἀπαράβατος τῆς ἐνάρξεως τοῦ Διαλόγου μεταξύ τῆς Ὀρθοδόξου καί τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας ἡ ὑπό τῆς τελευταίας κατάργησις τῶν οὐνιτικῶν τούτων Ἐκκλησιῶν». Ὡστόσο, ὅταν ἄρχισε ὁ Διάλογος ὄχι μόνο δέν εἶχε γίνει αὐτό, ἀλλά ἀπό τά 18 μέλη τῆς Παπικῆς ἀντιπροσωπίας στήν Α΄ Ὁλομέλεια τῆς Μικτῆς Διεθνοῦς Θεολογικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Διαλόγου (1980) τά 8 ἦσαν Οὐνῖτες! Αὐτό προκάλεσε τήν ἔντονη ἀντίδραση τῶν Ὀρθοδόξων μέ ἐνδεχόμενο νά ναυαγήσει ὁ Διάλογος. Τελικά, ἡ Ὁλομέλεια ἔκανε ἀποδεκτή Δήλωση τῶν Ὀρθοδόξων, ὅτι «πρῶτον ἡ παρουσία Οὐνιτῶν Ρωμαιοκαθολικῶν ἀνατολικοῦ ρυθμοῦ εἰς τήν Ἐπιτροπήν τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν δέν σημαίνει ἀναγνώρισιν τῆς Οὐνίας ὑπό τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί δεύτερον, τό θέμα τῆς Οὐνίας παραμένει ἀνοικτόν, ὡς ἕν τῶν προβλημάτων πού θά ἀπασχολήσουν τόν Διάλογον».

Ἔτσι, ἡ συζήτηση γιά τό θέμα τῆς Οὐνίας προσωρινά ἀναβλήθηκε, τέθηκε δέ γιά πρώτη φορά στήν Δ΄ Ὁλομέλεια (1987), ὅπου καταδικάστηκαν γενικά οἱ μεθόδοι τῆς Οὐνίας καί τοῦ προσηλυτισμοῦ. Ἡ Ε΄ Ὁλομέλεια (1988) ἀνέθεσε τή μελέτη του σέ Μικτή Ὑποεπιτροπή, ὅμως ἀκολούθησαν οἱ ραγδαῖες ἐξελίξεις μέ τήν κατάρρευση τῶν ἀθεϊστικῶν καθεστώτων στήν Ἀνατολική Εὐρώπη καί μέ τήν ἔξαρση τῆς δράσης τῆς Οὐνίας στίς νέες συνθῆκες πού διαμορφώθηκαν. Συνεχῶς ἔφθαναν πληροφορίες γιά ἔκτροπα καί βίαιες ἐνέργειες σέ βάρος Ὀρθοδόξων πιστῶν, κληρικῶν καί Ναῶν, παρά τίς ἔντονες διαμαρτυρίες Ὀρθοδόξων Προκαθημένων. Ἔτσι ἡ Ὑποεπιτροπή δέν εἶχε ἀλλή ἐπιλογή ἀπό τή σαφή καί κατηγορηματική καταδίκη τῆς Οὐνίας στό Πόρισμά της (1990), τό ὁποῖο ἡ ρωμαιοκαθολική πλευρά ἀναγκάστηκε νά συνυπογράψει, μέ τήν ἐλπίδα ὅτι τό περιεχόμενό του θά ἀνατρεπόταν στήν ἑπόμενη Ὁλομέλεια τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς. Κατά τό Πόρισμα, «ἡ Οὐνία δέν θεωρεῖται πλέον πρότυπον ἑνώσεως τῶν Ἐκκλησιῶν, διότι ἡ ἐκκλησιολογία ἐντός τῆς ὁποίας ἀνεπτύχθη δέν ἐμπνέεεται ἀπό τήν κοινήν παράδοσιν τῶν Ἐκκλησιῶν μας», ἡ δέ «χρῆσις λειτουργικῶν ρυθμῶν καί ἀμφίων, τά ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τήν παραδοσιακήν κληρονομίαν μιᾶς ἐκ τῶν δύο Ἐκκλησιῶν μας, ἐκ μέρους κοινοτήτων ἤ καί μελῶν τοῦ κλήρου τῆς ἄλλης Ἐκκλησίας πρέπει νά ἀπορριφθῇ ἐξ ὁλοκλήρου, ἐάν τοῦτο γίνεται πρός προσηλυτισμόν». Στό ἴδιο κλίμα ἡ ἑπόμενη ΣΤ΄ Ὁλομέλεια (1990) μέ τήν ἐπιμονή τῶν Ὀρθοδόξων συζήτησε μόνο τό θέμα τῆς Οὐνίας καί ἐξέδωσε κείμενο, στό ὁποῖο ἐπαναλαμβάνονται οἱ θέσεις τοῦ Πορίσματος καί τονίζεται ἐπιπλέον ὅτι «ἡ Οὐνία ὡς μέθοδος, ὅπου ἐφηρμόσθη, ἀπέτυχε νά ὑπηρετήσῃ τόν σκοπόν τῆς προσεγγίσεως τῶν Ἐκκλησιῶν. Ἀντιθέτως προεκάλεσε νέας διαιρέσεις».

Φυσικά, τό κείμενο δέν ἱκανοποίησε τή ρωμαιοκαθολική πλευρά, ἡ ὁποία εὐθύς ἐξ ἀρχῆς ἐργάστηκε γιά τήν ἀνατροπή του. Κανένα ἀπό τά σημεῖα του δέν ἐφαρμόστηκε στή πράξη. Ἀντίθετα, τό ἴδιο ἔτος ὁ Πάπας Ἰωάννης Παῦλος Β΄ (1978-2006) συγκάλεσε σέ Σύνοδο τούς Οὐνῖτες Ἐπισκόπους τῆς Οὐκρανίας στή Ρώμη, ὅπου «ἐνεθάρυνε ὅλους νά συνεχίσουν τήν πορεία τους», ἐνίσχυσε, μάλιστα, τήν Οὐνία μέ χειροτονίες νέων Ἐπισκόπων. Γιά τήν ἀντιμετώπιση τῆς κατάστασης ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Δημήτριος (1972-1991) συγκάλεσε ἔκτακτη Σύσκεψη στό Φανάρι (11-12/12/1990), ἡ ὁποία διαπίστωνε «καταστάσεις καί γε­γονότα εἰς βάρος τῶν Ὀρθοδόξων διαδραματιζόμενα, τά ὁποῖα ὑπερβαίνουν πᾶσαν φαντασίαν», καθώς ἐπίσης «κατάφωρον παραβίασιν τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καί τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας ... διά χρήσεως ἀμέσου βίας ἐναντίον ἀτόμων, διά τῆς καταχρήσεως νομοθετικῶν ρυθμίσεων» κ.ἄ. Ὡστόσο, στήν ἑπόμενη Ζ΄ Ὁλομέλεια (Balamand 1993) ἡ ρωμαιοκαθολική πλευρά πέτυχε τήν ἔκδοση κειμένου, τό ὁποῖο καταδίκαζε μέν τήν Οὐνία ὡς μέθοδο τοῦ παρελθόντος, ἀλλά ἀναγνώριζε τήν ἐκκλησιαστική της ὑπόσταση καί τήν ὕπαρξή της στό παρόν. Τό κείμενο τοῦ Balamand δέν ἔγινε ἀποδεκτό ἀπό πολλές Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, ἡ δέ Ὀρθόδοξη πλευρά θεωροῦσε τό θέμα τῆς Οὐνίας ἀκόμη ἀνοικτό. Στήν ἑπόμενη Η΄ Ὁλομέλεια στή Βαλτιμόρη τῶν Η.Π.Α (2000), μέ προσωπική παρέμβαση τοῦ Πάπα Ἰωάννου Παύλου Β΄ ὑπέρ τῶν «Ἀνατολικῶν Καθολικῶν Ἐκκλησιῶν» (Οὐνιτῶν), ὁ Διάλογος κατέληξε σέ πλῆρες ναυάγιο. Σέ Δήλωσή της ἡ Ὀρθόδοξη ἀντιπροσωπία θεωροῦσε ὅσα συνέβησαν στό Balamand «ὡς μή γενόμενα» καί ὅτι ἡ συζήτηση γιά τήν Οὐνία ἐπιστρέφει «εἰς μηδενικήν βάσιν». Μέ τήν ἐπανέναρξη τοῦ Διαλόγου ἕξι χρόνια μετά τήν πλήρη διακοπή του (2006) τό ζήτημα τῆς Οὐνίας ἔπαψε πλέον νά συζητεῖται τουλάχιστον αὐτόνομα καί ἀνεξάρτητα, ἡ δέ Οὐνία συνεχίζει ἀνενόχλητη τή δράση της στίς Ὀρθόδοξες χῶρες τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης.

Ἡ Οὐνία ὡς μέθοδος ἑνώσεως

Ἀπό τά παραπάνω διαπιστώνεται ἡ ἐπιμονή τοῦ Βατικανοῦ νά διατηρεῖ, ἀλλά καί νά ἐνισχύει, ἕναν θεσμό καθαρά προσηλητιστικό, ἕναν μηχανισμό ὑποταγῆς Ὀρθοδόξων καί ἄλλων πληθυσμῶν, μιά μέθοδο ἐπανειλημμένα καταδικασμένη ἀκόμη καί ἀπό ἐπιφανεῖς ἐκπροσώπους του στόν Διάλογο μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἡ ὕπαρξη τῆς Οὐνίας δέν ἔχει κανένα ἐκκλησιολογικό, κανονικό καί δογματικό ἔρεισμα στήν Παράδοση τῆς ἀρχαίας ἑνωμένης Ἐκκλησίας τῶν δέκα πρώτων αἰώνων, ἡ δέ χρήση κάθε μορφῆς βίας (χαρακτηριστικό γνώρισμα τῶν οὐνιτικῶν κοινοτήτων, μέ τήν ἀνοχή ἤ τήν ὑποκίνηση τῆς Ρώμης μέχρι σήμερα) εἶναι ἐντελῶς ἀσυμβίβαστη μέ τή χριστιανική ἰδιότητα (ἴσως γιά τό Βατικανό νά εἶναι θεμιτή, γιατί τήν ἔχει χρησιμοποιήσει καί στό παρελθόν!). Ὅπως ἔχει γίνει ἀποδεκτό καί ἀπό τίς δύο πλευρές, ἡ Οὐνία ὄχι μόνο δέν προσέφερε τίποτε στό ζήτημα τῆς ἑνώσεως, ἀλλά, ἀντίθετα, προκάλεσε ἐπιπλέον διαιρέσεις, σχίσματα καί συγκρούσεις καί πολλαπλασίασε τά προβλήματα.

Βέβαια, ὁ κατ’ ἐξοχήν σκοπός τῆς Οὐνίας, ἡ ἕνωση («οὐνία» σημαίνει «ἕνωση»), εἶναι κοινός καί γιά τήν Ὀρθοδοξία. Ἡ Ἐκκλησία μας συνεχῶς εὔχεται «ὑπέρ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως» καί ἡ προσευχή τοῦ Ἰησοῦ εἶναι «ἵνα πάντες ἕν ὦσι» (Ἰω. 17,21). Ὅμως διαφορετικά θεωρεῖ τό ζήτημα ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί διαφορετικά, ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται, ἡ ρωμαιοκαθολική πλευρά. Κατά τήν Ὀρθοδοξία, ἀλλά καί κατά τήν κοινή Παράδοση τῆς πρώτης Ἐκκλησίας, ἡ ἕνωση ὑπάρχει στή μία πίστη, στή μία Ἀλήθεια πού δίδαξε ὁ Χριστός, καί στή συνέχεια στό ἕνα Βάπτισμα, στή μία Θεία Εὐχαριστία κ.λπ. Ἡ ἀλλοίωση τῆς πίστεως συνιστᾶ τήν αἵρεση, ἡ ὁποία εἶναι κατάσταση πού ἀποκόπτεται ἄμεσα ἀπό τό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καί μέθοδος πού δέν ὁδηγεῖ στή σωτηρία. Κατά συνέπειαν, δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει ἕνωση μέ διαφορές στήν πίστη, ἕνωση χωρίς κοινή πίστη, εἶναι δέ γεγονός ὅτι μεταξύ Ὀρθοδοξίας καί Ρωμαιοκαθολικισμοῦ ὑπάρχουν ὄντως σημαντικές διαφορές στήν ἴδια τήν πίστη. Κοινή πίστη δέν ὑπάρχει!

Ἀπό τή ρωμαιοκαθολική πλευρά, ἀντίθετα, παρατηρεῖται ἡ τάση νά ὑποτιμηθοῦν αὐτές οἱ διαφορές καί νά θεωρηθοῦν δυό θεμιτές ὄψεις τοῦ ἴδιου πράγματος, ὥστε σέ μιά ἐνδεχόμενη ἕνωση κάθε πλευρά νά διατηρήσει τήν «παράδοσή της», ἀκόμη καί τή δογματική! Αὐτό, ὅμως, σημαίνει ὅτι τό πρότυπο ἑνώσεως πού ἔχει τό Βατικανό καί προβάλλει μέχρι σήμερα, δέν εἶναι ἄλλο ἀπό αὐτό τῆς Οὐνίας.

Ἱερεύς Σωτήριος Ὀ. Ἀθανασούλιας

Τα Χριστούγεννα στη Βυζαντινή Υμνογραφία

Του Γιάννη Κοκόρη, Φιλόλογου 

Η υμνογραφία είναι το λογοτεχνικό είδος που γνώρισε μεγάλη άνθηση στη βυζαντινή περίοδο. Αναδείχτηκαν κορυφαίοι ποιητές και μελωδοί, όπως ο Ρωμανός ο μελωδός, ο Ιωάννης Δαμασκηνός, ο Κοσμάς επίσκοπος Μαϊουμά μελωδός, ο Ανδρέας Κρήτης, ο Ανατόλιος Στουδίτης, η Κασσιανή η μελωδός και αρκετοί άλλοι. Οι περισσότεροι ήταν ποιητές και μελωδοί συνάμα. Οι ίδιοι έγραφαν το ποιητικό κείμενο και έδιναν το μέλος, τη μουσική επένδυση, έργο που απαιτεί ιδιαίτερο ταλέντο. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι στα μετέπειτα χρόνια και σήμερα άλλος είναι ο ποιητής και άλλος ο

Διαβάστε περισσότερα: Τα Χριστούγεννα στη Βυζαντινή Υμνογραφία

Ο Χριστός και το πνεύμα των Χριστουγέννων

1

Διαβάστε περισσότερα: Ο Χριστός και το πνεύμα των Χριστουγέννων

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΙΕΡΙΣΣΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΙΕΡΙΣΣΟΥ

Του Δασκάλου κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΣΚΕΤΗ,

Διευθυντού του Α΄Δημοτικού Σχολείου Ιερισσού

Σεβαστοί Πνευματικοί Πατέρες, Εντιμότατες Πολιτικές και Στρατιωτικές Αρχές του Τόπου, Αγαπητές Μαθήτριες και Αγαπητοί Μαθητές, Κυρίες και Κύριοι,

Η Ιερισσός γιορτάζει εφέτος 106 χρόνια ελευθερίας από τον Οθωμανικό ζυγό. 

Διαβάστε περισσότερα: ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΙΕΡΙΣΣΟΥ

Τί εἶναι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη του π. Δημητρίου Μπόκου

Τί εἶναι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη; (α)

Η ΒΙΒΛΙΚΗ ΚΟΣΜΟΓΕΝΕΣΗ

π. Δημητρίου Μπόκου

Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη, εἶναι τὸ πρῶτο μέρος τῆς Ἁγίας Γραφῆς (τὸ ἄλλο εἶναι ἡ Καινὴ Διαθήκη). Ἀρχίζει μὲ «τὴν Μωσέως κοσμογένεσιν». Ὁ προφήτης Μωυσῆς, συγγραφέας τῶν πέντε πρώτων βιβλίων της (τῆς Πεντατεύχου, ὅπως λέγεται), περιγράφει τὴν ἁγιογραφικὴ κοσμογονία. Ἐξιστορεῖ ὅτι ὁ κόσμος ὅλος ἦλθε στὴν ὕπαρξη ἐκ τοῦ μηδενὸς μὲ τὴ δημιουργικὴ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἐκφράσθηκε διὰ τοῦ παντοδυνάμου του λόγου: «Αὐτὸς εἶπε καὶ ἐγενήθησαν, αὐτὸς ἔδωσε ἐντολὴ καὶ ἐκτίσθησαν». Οἱ ἀναφορὲς τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὑμνολογίας στὸ κοσμογονικὸ γεγονὸς εἶναι πάμπολλες. «Κατ’ ἀρχὰς σύ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοὶ» (Ψαλμ. 101, 26). «Ὁ κατ' ἀρχὰς τοὺς οὐρανούς, παντοδυνάμῳ σου Λόγῳ στερεώσας, Κύριε Σωτήρ…». «Ὁ στερεώσας κατ' ἀρχὰς τοὺς οὐρανοὺς ἐν συνέσει» κ.λ.π.

Δύο ἀπολύτως σημαντικὰ στοιχεῖα προκύπτουν ἀμέσως ἀπὸ τὴ διήγηση γιὰ τὴν ἀρχέγονη προέλευση τοῦ κόσμου. Τὸ πρῶτο εἶναι ὅτι ὁ κόσμος δὲν εἶναι ἄναρχος.Ἔχει χρονικὴ ἀρχή. Δὲν προϋπῆρχε προαιωνίως. Προῆλθε ἀπὸ τὸ μηδέν. Ὑπῆρχε ἐποχὴ ποὺ ἦταν ἀνύπαρκτος. Ὁ μόνος ἄναρχος εἶναι ὁ Θεὸς στὴν τριαδική του μορφή, Πατήρ, Υἱὸς καὶ Ἅγιον Πνεῦμα. Αὐτός, μὲ τρόπο ἀκατάληπτο σὲ μᾶς, προϋπάρχει ἀπὸ πάντοτε. Δὲν ὑπῆρξε στιγμὴ ποὺ ὁ Θεὸς δὲν ὑπῆρχε. Εἶναι ὁ Ὢν,αὐτὸ εἶναι τὸ ὄνομά του ποὺ μποροῦμε νὰ γνωρίσουμε ἐμεῖς, ὅπως λέγει ὁ ἴδιος στὸν Μωυσῆ. Αὐτὸς ποὺ πραγματικὰ καὶ πάντοτε ὑπάρχει (στὰ ἑβραϊκά: Γιαχβέ). «Ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος».

Τὸ δεύτερο στοιχεῖο εἶναι ὅτι ὁ κόσμος δὲν προέκυψε ἀπὸ μόνος του. Δὲν ἦρθε ἀπὸ τὴν ἀνυπαρξία στὴν ὕπαρξη μὲ δική του δύναμη, βούληση καὶ ἐνέργεια. Δὲν εἶναι δηλαδὴ αὐθύπαρκτος. Ἡ αἰτία τῆς γένεσής του βρίσκεται ἔξω ἀπὸ αὐτόν. Προῆλθε ἀπὸ τὸ δημιουργικὸ πρόσταγμα, ἀπὸ συγκεκριμένη ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ.Ἐπειδὴ μόνο ὁ Θεὸς εἶναι αὐθύπαρκτος, πηγὴ ζωῆς καὶ ἔχει, συνεπῶς, τὴ δυνατότητα, ὅποτε θελήσει, νὰ παρέχει τὸ εἶναι καὶ σὲ ἄλλα ὄντα.

Ἡ δημιουργία λοιπὸν εἶναι καρπὸς τῆς ἐλεύθερης βούλησης καὶ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς δὲν ἔκαμε τὸν κόσμο πιεζόμενος ἀπὸ κάποια δύναμη ἔξω καὶ πάνω ἀπὸ τὴ θέλησή του, οὔτε αἰσθανόμενος κάποια ἔλλειψη (μοναξιὰ) ἀπὸ τὴν ἀπουσία του. Ἦταν πλήρης ἐν ἑαυτῷ, ἔχοντας τέλεια ἐνδοτριαδικὴ ἀγαπητικὴ κοινωνία, περιχώρηση ἀγάπης τῶν τριῶν θεϊκῶν προσώπων μεταξύ τους.

Ἡ θεία οὐσία δηλαδὴ ἔχει ὡς φυσική της ἐνέργεια τὴν ἀγάπη. Μὲ αὐτὴν κινεῖται πρὸς τὰ ἔξω, ἔρχεται σὲ κοινωνία μὲ ἄλλα ὄντα ἔξω ἀπὸ τὸν ἑαυτό της. Εἶναι μιὰ κίνηση ἐντελῶς φυσική, χωρὶς νὰ ὑπαγορεύεται ἀπὸ καμμιὰ ἐξωτερικὴ δύναμη. Μποροῦμε νὰ τὸ καταλάβουμε λίγο αὐτό, ἂν πάρουμε γιὰ παράδειγμα τὸν ἥλιο. Ὁ ἥλιος ἔχει τὴν οὐσία του καὶ ἀπὸ αὐτὴν παράγεται ἐνέργεια. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ οὐσία τοῦ ἥλιου νὰ ὑπάρχει χωρὶς τὴν ἐνέργειά της, ἀλλὰ εἶναι ἀπολύτως φυσικό της ἰδίωμα νὰ θερμαίνει καὶ νὰ φωτίζει.

Ἔτσι ἀκριβῶς καὶ ἡ θεία φύση ἔχει ὡς ἐνέργεια τὴν ἀγάπη. Γι’ αὐτὸ καὶ «ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί». Ἀπὸ τὴ θεϊκὴ οὐσία πηγάζει μὲ ἐντελῶς φυσικὸ τρόπο ἡ θεία ἀγάπη, μιὰ ἀνέκφραστη ἐρωτικὴ φορά, μὲ τὴν ὁποία ὁ Θεὸς ἕλκει τὰ πάντα πρὸς τὸν ἑαυτό του, ὥστε νὰ γίνουν ὅλα μιὰ ἑνότητα, ἕνα σῶμα. Παρήγαγε τὸν κόσμο μὲ τὴ θέλησή του, κινούμενος μόνο ἀπὸ τὴν ἀπέραντη ἀγάπη του. Σκοπός του ἦταν νὰ δώσει τὴ δυνατότητα καὶ σὲ ἄλλα ὄντα νὰ μετάσχουν στὴν ἀνέκφραστη ποιότητα τῆς δικῆς του ζωῆς. Νὰ γίνουν μέλη του, κομμάτι του, «μοίρα» του.

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 407, Ἰούνιος 2017)

 

 

Τί εἶναι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη; (β)

 

Η ΘΕΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

 

π. Δημητρίου Μπόκου

 

Μέσα στὸν κόσμο ὁ Θεός, κατὰ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη, τοποθέτησε τὸν «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσίν» του δημιουργηθέντα ἄνθρωπο, μὲ σκοπὸ νὰ ἄρχει, νὰ εἶναι βασιλεὺς καὶ κύριος ὅλων τῶν ἄλλων κτιστῶν πλασμάτων. «Κατ’ εἰκόνα σὴν καὶ ὁμοίωσιν πλαστουργήσας κατ’ ἀρχὰς τὸν ἄνθρωπον, ἐν Παραδείσῳ τέθεικας κατάρχειν σου τῶν κτισμάτων». Ὁ Θεὸς ὑποσχέθηκε «ἀθανασίαν ζωῆς καὶ ἀπόλαυσιν αἰωνίων ἀγαθῶν», ἂν ὁ ἄνθρωπος τηροῦσε τὶς ἐντολές του. Προκόπτοντας στὸ ἀγαθὸ καὶ ὁμοιούμενος πρὸς τὸν Δημιουργό του ὁ ἄνθρωπος, θὰ ὁδηγοῦσε ταυτόχρονα καὶ τὴν ὑπόλοιπη κτίση στὸν προορισμό της.

 

Ἀντὶ νὰ φτάσει ὅμως ὁ ἄνθρωπος στὴ θέωση, πραγματοποιώντας τὸ «καθ’ ὁμοίωσιν» μὲ τὴ δύναμη τοῦ «κατ’ εἰκόνα» ποὺ ἔβαλε ἐντός του ὁ Θεός, ἐξέπεσε ἀπὸ τὸν ἀρχικό του σκοπό. Ἀποδέχθηκε ὡς ἀλήθεια τὴν ἀπάτη τοῦ ὄφεως-διαβόλου, ἀθέτησε τὴν ἐντολὴ τοῦ Κτίστου του καὶ ἐξορίσθηκε ἀπὸ τὸν Παράδεισο «εἰς γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθη». Ἔτσι, «διὰ τοῦ ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος». Μὲ τὴν πτώση του ὁ ἄνθρωπος συμπαρέσυρε στὴ φθορὰ καὶ τὴν κτίση ὁλόκληρη, ποὺ «συστενάζει καὶ συνωδίνει» πλέον μαζί του περιμένοντας τὴ μέλλουσα ἀποκατάστασή της (Ρωμ. 8, 19-22).

 

Ἔτσι, μετὰ τὴν περιγραφὴ τῆς κοσμογένεσης (βλ. ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 407, Ἰούν. 2017), ἡ Παλαιὰ Διαθήκη παρουσιάζει τὶς ἐνέργειες καὶ τὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν παλινόρθωση τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου, καθόσον δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ ξεχάσει ὁ Θεὸς «τὸ ἔργον τῶν χειρῶν» του. Τὸ σχέδιο αὐτὸ ὀνομάζεται Θεία Οἰκονομία.Περιλαμβάνει ὅλα ὅσα ἔκαμε ὁ Θεὸς «πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως» γιὰ τὴν ἐπαναφορὰ τοῦ ἀνθρώπου στὸ «ἀρχαῖον κάλλος», στὴν προοπτικὴ τῆς ζωῆς, μὲ τὴν κατάργηση τοῦ ἔσχατου ἐχθροῦ, τοῦ θανάτου. «Οὐ γὰρ ἀπεστράφης τὸ πλάσμα σου εἰς τέλος ὃ ἐποίησας, ἀγαθέ, οὐδὲ ἐπελάθου ἔργου χειρῶν σου, ἀλλ’ ἐπεσκέψω πολυτρόπως διὰ σπλάγχνα ἐλέους σου», ἀναφωνεῖ ὁ ἅγιος Βασίλειος.

 

Τὸ σχέδιο τῆς Θείας Οἰκονομίας ἔχει σὰν κεντρικὸ ἄξονα τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ,τοῦ Χριστοῦ. Τὸ προαναγγέλλει συνεσκιασμένα ὁ Θεὸς κατὰ τὴν ἔξωση τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Παράδεισο, κινούμενος ἀπὸ τὴν ἄμετρη εὐσπλαχνία του, γιὰ νὰ μὴν ἀφήσει χωρὶς ἐλπίδα τὸ ἀγαπημένο του πλάσμα. Ἐν συνεχείᾳ, τὸ φανερώνει διὰ μέσου τῶν γενεῶν ὅλο καὶ πιὸ καθαρά, φροντίζει ἐπιμελῶς γιὰ τὴ σταδιακή του ὑλοποίηση μέσα στὸ ἀνθρώπινο ἱστορικὸ γίγνεσθαι καὶ προετοιμάζει τὸν κόσμο γιὰ τὴν ἀποδοχή του. Ὁ Θεὸς ὁδηγεῖ τὰ πράγματα πρὸς τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου γιὰ νὰ κλίνει τοὺς οὐρανούς, νὰ κατεβεῖ ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο του καὶ νὰ ἔλθει στὸν τόπο καὶ τὸν χρόνο τοῦ ἀνθρώπου.

 

Ἔτσι λοιπόν, ἐνῶ οἱ πάντες ἔχουν ἐκκλίνει ἀπὸ τὴν ὀρθὴ πίστη καὶ ἐξαχρειωθεῖ ὡς πρὸς τὰ ἤθη τους, ὁ Θεὸς διαλέγει ἕναν ἄνθρωπο πιστό, τὸν Ἀβραάμ. Τὸν ξεχωρίζει ἀπὸ τὴ χώρα του καὶ ἀπὸ τὴ συγγένειά του γιὰ νὰ τὸν κάνει «πατέρα πλήθους ἐθνῶν». Τοῦ ὑπόσχεται ὅτι θὰ πληθύνει τὸ σπέρμα του «ὡς τοὺς ἀστέρας τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης». Καὶ ὅτι θὰ εὐλογηθοῦν «ἐν τῷ σπέρματί» του, δηλαδὴ ἀπὸ κάποιον ἐξαιρετικὸ ἀπόγονό του, τὸν Χριστό,«πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς» (Γεν. 22, 17-18).

 

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 408, Ἰούλιος 2017)

 

Τί εἶναι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη; (γ)

 

Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

 

π. Δημητρίου Μπόκου

 

Δείχνοντας πίστη στὸν Θεὸ ποὺ τὸν κάλεσε, ὁ Ἀβραὰμ ἀποβαίνει γενάρχης, μέσῳ τοῦ Ἰσαάκ, τοῦ Ἰακὼβ καὶ τῶν λοιπῶν πατριαρχῶν, ἑνὸς ὁλόκληρου λαοῦ, ποὺ θὰ εἶναι στὸ ἑξῆς ὁ ἐκλεκτὸς Ἰσραήλ, ὁ περιούσιος λαὸς τοῦ Θεοῦ (βλ. ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 408, Ἰούλ. 2017). Ἀπὸ αὐτὸν θὰ γεννηθεῖ κατὰ σάρκα, ὡς ἄνθρωπος, ὁ Χριστός. Ὁ Θεὸς συνάπτει Διαθήκη μὲ τὸν λαὸ αὐτόν, τὸν ἀναλαμβάνει μὲ ρητὴ συμφωνία ὑπὸ τὴν προστασία του, γιὰ νὰ τὸν διαφυλάξει στὴν ὀρθὴ πίστη μέχρι νὰ ἔλθει ἡ εὐλογημένη ὅλων τῶν γενεῶν, αὐτὴ ποὺ ἀνατέλλει σὰν αὐγή καὶ εἶναι ὡραία «ὡς σελήνη, ἐκλεκτὴ ὡς ὁ ἥλιος» (ᾎσμ. ᾈσμ. 6, 10), «ἡ ἀξιωθεῖσα γενέσθαι μήτηρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ».

 

Ὁ ἐκλεκτὸς λαὸς τοῦ Ἰσραὴλ ἐν συνεχείᾳ περιέρχεται σὲ κατάσταση σκληρῆς δουλείας ὑπὸ τοὺς Αἰγυπτίους γιὰ τετρακόσια περίπου χρόνια. Ὁ Θεὸς ἀναδεικνύει τὸν μεγάλο προφήτη Μωυσῆ ἀρχηγό τους καὶ τοὺς ἐξάγει ἀπὸ τὴ δουλεία στὴν ἐλευθερία. Διὰ μέσου θαυμαστῶν γεγονότων τοὺς ὁδηγεῖ ἀσφαλῶς καὶ τοὺς ἐγκαθιστᾶ στὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ὅπως εἶχε ὑποσχεθεῖ στὸν Ἀβραάμ. Στὸ ὄρος Σινᾶ λαμβάνουν τὶς πλάκες τῆς Διαθήκης μὲ τὶς δέκα ἐντολές, τὸν θεϊκὸ νόμο πάνω στὸν ὁποῖο θὰ διαμορφωνόταν στὸ ἑξῆς ἡ ὅλη πνευματική, πολιτικὴ καὶ κοινωνική τους ζωή.

 

Ἡ σχέση τοῦ λαοῦ αὐτοῦ μὲ τὸν Θεὸ περνάει ἀπὸ ποικίλες διακυμάνσεις. Ἄλλοτε ὑπακούει, ἄλλοτε ἀπειθεῖ. Ὁ Θεὸς πασχίζει μὲ κάθε τρόπο νὰ διαφυλάξει μέσα στὴ θάλασσα τῆς εἰδωλολατρείας μιὰ ἀνθρώπινη μαγιὰ ποὺ θὰ παραμείνει πιστὴ στὸ ὄνομά του καὶ στὸν νόμο του, γιὰ νὰ ἀποτελέσει τὴν εὐλογημένη ἁλυσίδα τῶν ἁγίων Θεοπατόρων, «ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα». Τὴν ἄγρυπνη αὐτὴ μέριμνα τοῦ Θεοῦ ἐξυμνεῖ ὁ ἅγιος Βασίλειος στὴ Θεία Λειτουργία του: «Προφήτας ἐξαπέστειλας· ἐποίησας δυνάμεις διὰ τῶν ἁγίων σου, τῶν καθ’ ἑκάστην γενεὰν εὐαρεστησάντων σοι·λάλησας ἡμῖν διὰ στόματος τῶν δούλων σου τῶν προφητῶν, προκαταγγέλλων ἡμῖν τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι σωτηρίαν· νόμον ἔδωκας εἰς βοήθειαν· ἀγγέλους ἐπέστησας φύλακας».

 

Μετὰ τὸν προφήτη Μωυσῆ ὁ Θεός, μὲ μιὰ ἀτέλειωτη σειρὰ ἁγίων καὶ δικαίων, ὑπομιμνήσκει συνεχῶς τὰ ὅρια, μέσα στὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ κινηθεῖ ὁ ἐκλεκτὸς λαός του, γιὰ νὰ διαφυλάξει ἀλώβητη τὴν πίστη τῶν πατέρων του. Ἐπιστρατεύονται γι’ αὐτὸ κριτὲς (Γεδεών, Σαμψών, Ἰεφθάε κ.λ.π.), βασιλεῖς (Δαυΐδ, Σολομών, Ἐζεκίας κ.λ.π.), προφῆτες (Σαμουήλ, Ἠλίας, Ἐλισαῖος, Ἡσαΐας, Ἱερεμίας, Δανιήλ, Ἰεζεκιὴλ κ.λ.π.). Ἀκόμα καὶ ἄνθρωποι ποὺ δὲν εἶναι κατὰ πάντα ἄμεμπτοι, ὑπηρετοῦν τὴ θεία βουλή. «Ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, ὁ ποιῶν ἀεὶ μεθ’ ἡμῶν», ἐργάζεται μὲ ὅλους αὐτοὺς καὶ μὲ κάθε τρόπο ἀδιαλείπτως γιὰ νὰ φέρει εἰς πέρας τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας τοῦ «βασιλείου πλάσματος», τοῦ ἀνθρώπου.

 

Ὅλα αὐτά, ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆτες, ἄλλοτε σκιωδῶς μὲ ὑπαινιγμούς, καὶ ἄλλοτε φανερά, προκαταγγέλλουν τὸν μέλλοντα νὰ ἔλθει Λυτρωτὴ καὶ Μεσσίακαὶ περιγράφουν τὰ ὅσα μέλλουν νὰ διαδραματισθοῦν κατὰ τὴν ἔλευσή του. Χωρὶς αὐτὸν τὸν κεντρικὸ ἐσωτερικὸ νοηματικὸ προσανατολισμὸ τὰ κείμενα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, γραμμένα ἀπὸ πολλοὺς συγγραφεῖς σὲ μῆκος χρόνου δέκα πέντε σχεδὸν αἰώνων, θὰ ἦταν ἀσύνδετα καὶ ἀκατανόητα.

 

«Ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου» εἶναι τὸ μυστικὸ κλειδὶ τῆς ἑρμηνείας τους. Ὁ Χριστὸςεἶναι «τὸ πλήρωμα τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν». Στὸ πρόσωπό του ἐκπληρώνονται ὅσα ἀπὸ τῶν αἰώνων προφητεύθηκαν γι’ αὐτόν. Ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου πολιτεύεται ἐπὶ γῆς ὄχι εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, ἀλλὰ «καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ».Ποιεῖ τὰ πάντα «ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαί».

 

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 409, Αὔγ. 2017)

 

 

 

Τί εἶναι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη; (δ)

 

Η ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

 

π. Δημητρίου Μπόκου

 

Λένε μερικοί: Τί μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἑβραϊκὴ μυθολογία; Δὲν ἔχουμε δική μας ἱστορία καὶ μυθολογία καὶ μάλιστα πολὺ ἀνώτερη ἀπὸ τὴν ἑβραϊκή;

 

Ὅλα τὰ γεγονότα τοῦ σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας, οἱ παρεμβάσεις δηλαδὴ τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν ἀναδημιουργία καὶ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου, πραγματοποιοῦνται ἐν τόπῳ καὶ χρόνῳ.Λαμβάνουν χώρα μέσα στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία. Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη εἶναι «τῆς σωτηρίας ἡμῶν ἡ προκήρυξις». Ἐμφανίζει μεθοδικὰ τὴ σταδιακὴ φανέρωση «τοῦ ἀπ’ αἰῶνος μυστηρίου» τοῦ Θεοῦ. Καταγράφει διαχρονικὰ τὴν ἱερὰ ἱστορία,δηλαδὴ τὴν ἀπ’ ἀρχῆς κόσμουβαθμιαία ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ καὶ ὅλων τῶν ἐπὶ μέρους ἐνεργειῶν του κατὰ τὴν διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἐξέλιξη τοῦ σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας.

 

Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη δηλαδή, χωρὶς νὰ εἶναι βιβλίο ἱστορίας, παραθέτει ὅσα ἱστορικὰ δεδομένα ἀποτελοῦν τὸν περίγυρο τῶν γεγονότων τῆς Θείας Οἰκονομίας. Ἐνδιαφέρεται γιὰ τὶς συγκεκριμένες χρονικὲς στιγμὲς μέσα στὴν πανανθρώπινη ἱστορία, στὶς ὁποῖες ἐγκιβωτίσθηκαν τὰ θεῖα γεγονότα. Εἶναι τεράστιο λάθος νὰ νομίζει κανεὶς ὅτι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη εἶναι ἡ ἱστορία ἢ ἡ μυθολογία ἑνὸς λαοῦ,ἐν προκειμένῳ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ, καὶ ὅτι δὲν ἐνδιαφέρει συνεπῶς τοὺς ἄλλους λαούς.

 

Ὄντως ἡ Παλαιὰ Διαθήκη δὲν εἶναι ἡ λεπτομερὴς ἱστορία ἑνὸς λαοῦ. Σκοπός της εἶναι νὰ προσδιορίζει μόνο τὸ ἀπαραίτητο ἱστορικὸ πλαίσιο (χρόνος, τόπος, πρόσωπα, γεγονότα), ἐντὸς τοῦ ὁποίου κάθε φορὰ λαμβάνουν χώρα οἱ παρεμβάσεις τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Τὸ ἱστορικὸ αὐτὸ πλαίσιο δὲν εἶναι παρμένο ἀπὸ τὴν ἱστορία τοῦ ἴδιου πάντοτε λαοῦ. Ἐνίοτε ὁ Θεὸς ἐνεργεῖ καὶ μέσα στὴν ἱστορία ἄλλων λαῶν, γι’ αὐτὸ καὶ ἀναφέρονται στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἱστορία καὶ αὐτῶν τῶν λαῶν (Βαβυλωνίων, Περσῶν, Σύρων, Αἰγυπτίων, Ἑλλήνων κ.λ.π.). Τὰ ὑπόλοιπα στοιχεῖα τῆς ἱστορικῆς πορείας τῶν συγκεκριμένων λαῶν (καὶ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ), ποὺ δὲν ἔχουν ἄμεση σχέση μὲ τὸ σχέδιο τῆς Θείας Οἰκονομίας, εἶναι παντελῶς ἀδιάφορα γιὰ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Καὶ ἀκριβῶς γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν παραβλέπονται ἐντελῶςἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή.

 

Εἶναι χαρακτηριστικὴ ἄλλωστε ἡ τακτικὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀφοῦ παραθέσει τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἱερὰ ἱστορία γεγονότα τῆς ζωῆς κάθε ἱστορικοῦ προσώπου (Σαούλ, Δαυΐδ κ.λ.π.), νὰ ἐπαναλαμβάνει στερεότυπα ὅτι ἡ ὑπόλοιπη ἱστορία τους, γιὰ κάποιον ποὺ θὰ ἤθελε νὰ τὴν ἀναδιφήσει, νὰ τὴν ἐρευνήσει λεπτομερέστερα, εἶναι καταχωρημένη σὲ ἄλλα βιβλία ἢ ἐθνικὰ ἀρχεῖα. Π. χ.: «Ἰδού, τὰ ἄλλα ἔργα τοῦ (βασιλέως) Ἀσά, τὰ πρῶτα καὶ τὰ τελευταῖα, εἶναι γραμμένα στὸ “βιβλίο τῶν βασιλέων”τοῦ Ἰούδα καὶ τοῦ Ἰσραὴλ» (Β΄ Παραλ. 16, 11) καὶ ὄχι στὴν Ἁγία Γραφὴ (πρβλ. καὶ Βασ. Γ΄ 11, 41· 22, 39· 22, 46 κ.λ.π.).

 

Τὴν πιὸ χαρακτηριστικὴ ἴσως ἀναφορὰ γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ ἀποτελεῖ ὁ ἐπίλογος τοῦ βιβλίου Α΄ Παραλειπομένων, ὅπου, ἀφοῦ ἀναφερθεῖ ὁ θάνατος τοῦ βασιλέως Δαυΐδ, παραπέμπονται σὲ ἄλλες πηγὲς ὅσοι ἐνδιαφέρονται γιὰ τὰ λεπτομερῆ γεγονότα τῆς βασιλείας του. «Οἱ δὲ λοιποὶ λόγοι τοῦ βασιλέως Δαυΐδ, οἱ πρότεροι καὶ οἱ ὕστεροι, γεγραμμένοι εἰσὶν ἐν λόγοις Σαμουὴλ τοῦ βλέποντος καὶ ἐπὶ λόγων Νάθαν τοῦ προφήτου καὶ ἐπὶ λόγων Γὰδ τοῦ βλέποντος, περὶ πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ τῆς δυναστείας αὐτοῦ, καὶ οἱ καιροί, οἳ ἐγένοντο ἐπ᾿ αὐτῷ, καὶ ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ καὶ ἐπὶ πάσας βασιλείας τῆς γῆς» (Α΄ Παραλ. 29, 29-30).

 

Δηλαδή: «Ὅλα τὰ ἄλλα ἔργα τοῦ βασιλέως Δαυΐδ, προηγούμενα καὶ ἑπόμενα, εἶναι γραμμένα στὸ βιβλίο τοῦ Σαμουὴλ τοῦ προφήτου, στὸ βιβλίο Νάθαν τοῦ προφήτου καὶ στὸ βιβλίο Γὰδ τοῦ προφήτου. Ἐκεῖ εἶναι γραμμένα τὰ πάντα περὶ τῆς βασιλείας τοῦ Δαυΐδ, περὶ τῶν κατορθωμάτων του, ὅπως ἐπίσης καὶ περὶ τῶν διαφόρων περιστάσεων καὶ συνθηκῶν, ὑπὸ τὶς ὁποῖες ἔζησε αὐτὸς καὶ ὁ ἰσραηλιτικὸς λαὸς καὶ ὅλες οἱ βασιλεῖες τῶν ἄλλων χωρῶν, μὲ τὶς ὁποῖες ἦλθε σὲ κάποια σχέση ὁ Δαυΐδ».

 

Συμπέρασμα: Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη περιγράφει μόνο τὴν ἱερὰ ἱστορία, δηλαδὴ τὴν πνευματικὴπορεία (καὶ ὄχι τὴν κάθε δραστηριότητα) τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ στιγμὴ τῆς δημιουργίας του καὶ ἑξῆς. Ἀφορᾶ συνεπῶς ὅλη τὴν ἀνθρωπότητα. Ἔχει πανανθρώπινο χαρακτήρα. Εἶναι ἡ πνευματικὴ προϊστορία ὅλων τῶν λαῶν τῆς γῆς.

 

Δὲν εἶναι ἡ πλήρης ἱστορία τοῦ ἑβραϊκοῦ ἢ κάποιου ἄλλου λαοῦ, ἀλλὰ μόνο ἐκεῖνα τὰ γεγονότα ἀπὸ τὴν ἱστορία τους ὅπου παρεμβαίνει ὁ Θεὸς κατὰ τὴν προϊοῦσα ἀνάπτυξη τοῦ σχεδίου τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου.

 

Τὰ γεγονότα αὐτὰ ὁδηγοῦν στὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου,προετοιμάζουν δηλαδὴ τὸν κόσμο γιὰ τὸν ἐρχομὸ ἑνὸς παγκόσμιουΛυτρωτῆ καὶ ὄχι κάποιου ἐθνικοῦ ἥρωα-μεσσία-ἀπελευθερωτῆ ποὺ θὰ ἡγηθεῖ τῶν ἐθνικιστικῶν ἐλπίδων καὶ τάσεων ἑνὸς μόνου λαοῦ (Βλ. καὶ ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 409, Αὔγ. 2017).

 

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 410, Σεπτ. 2017)

 

 

Τί εἶναι ἡ Παλαιὰ Διαθήκη; (ε)

 

ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΜΙΛΑΕΙ Η ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ;

 

π. Δημητρίου Μπόκου

 

«Ἐρευνᾶτε τὰς γραφάς, ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦἘὰν πιστεύατε στὸν Μωυσῆ, θὰ πιστεύατε καὶ σὲ μένα.Περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν»(Ἰω. 5, 39· 46).

 

Χωρὶς περιστροφὲς ὁ Χριστὸς ξεκαθαρίζει μιὰ γιὰ πάντα ὅτι οἱ Γραφὲςἔχουν ὡς ἀντικείμενο τὸ πρόσωπό του.Καὶ ὅταν ὁ Χριστὸς ὁμιλεῖ γιὰ Γραφές, ἐννοεῖ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη,ἐφόσον μόνο αὐτὴ ὑπῆρχε τότε. Ὁ Μωυσῆς λοιπὸν καὶ οἱ λοιποὶ προφῆτες δείχνουν σταθερὰ καὶ ἀταλάντευτα πρὸς μιὰ καὶ μόνο κατεύθυνση, πρὸς ἕνα καὶ μοναδικὸ πρόσωπο, πρὸς τὸν προσδοκώμενο Μεσσία, τὸν εὐλογημένο ἐρχόμενο «ἐν ὀνόματι Κυρίου» (βλ. ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 410, Σεπτ. 2017). Στὶς τελευταῖες ὑποθῆκες του πρὸς τοὺς Ἰσραηλίτες ὁ Μωυσῆς προσανατολίζει τὸ βλέμμα τους πρὸς τὸ πρόσωπο τοῦ θείου αὐτοῦ ἀπεσταλμένου, ἐπισημαίνοντας: «Προφήτην ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ὡς ἐμὲ ἀναδείξει σοι Κύριος ὁ Θεός σου, αὐτοῦ ἀκούσεσθε» (Δευτ. 18,15).

 

Τὴν πίστη αὐτὴ καὶ προσδοκία τοῦ Ἰσραήλ ἐκφράζει, ἐπικροτεῖ καὶ ἐπισφραγίζει ἡ Καινὴ Διαθήκη. Ἐπικυρώνει ἔτσι πανηγυρικὰ τὸν προεισαγωγικὸ χαρακτήρα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ὅτι δηλαδὴ εἶναι αὐτὴ ποὺ ἀποκαλύπτει σταδιακὰ τὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου (Θεία Οἰκονομία),ὁδηγώντας καὶ παιδαγωγώντας τοὺς ἀνθρώπους στὸ νὰ ἀποδεχθοῦν τὸν Χριστό. «Γνωρίζω, λέγει ἡ Σαμαρείτιδα Φωτεινὴ στὸν Χριστό, ὅτι “Μεσσίας ἔρχεται, ὁ λεγόμενος Χριστός. Ὅταν ἔλθῃ Ἐκεῖνος”, θὰ μᾶς εἰπεῖ τὰ πάντα. Τῆς λέγει ὁ Χριστός: “Ἐγώ εἰμι”(ὁ Μεσσίας), ποὺ μιλάω τώρα μαζί σου» (Ἰω. 4, 25-26).

 

Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη δηλαδὴ εἶχε ἀποβεῖ γιὰ τὴ Σαμαρείτιδα «παιδαγωγὸς εἰς Χριστὸν»(Γαλ. 3, 24). Καὶ ὁ Χριστὸς ταυτίζει τὸν ἑαυτό του μὲ τὸν Μεσσία ποὺ προαναγγέλλεται στὴν Παλαιὰ Διαθήκη.Ὅλοι οἱ ἱεροὶ συγγραφεῖς τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ἐπιβεβαιώνουν ρητά, ὅτι στὸ πρόσωπό του ἐκπληρώνονται «πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ νόμῳ Μωυσέως καὶ Προφήταις καὶ Ψαλμοῖς περὶ αὐτοῦ» (Λουκ. 24, 44). Γι’ αὐτὸ ἡ κάθε ἐνέργεια τοῦ Χριστοῦ ἐπισφραγίζεται μὲ φράσεις, ὅπως: «Οὕτω γέγραπται», «ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ», «οὕτως ἔδει παθεῖν τὸν Χριστὸν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ», «τότε ἐπληρώθη τὸ ρηθὲν ὑπὸ τῶν προφητῶν», κ. λ. π.Καὶ ἀποτρέπει ὁ Χριστὸς ὁποιονδήποτε ἐπιχειρεῖ νὰ τὸν ἐκτρέψει ἀπὸ τὸν σκοπό του, ἀκόμα καὶ τὸν κορυφαῖο ἀπόστολό του Πέτρο, ὀνομάζοντάς τον «σατανᾶ», μὲ τὸ ἁπλὸ ἐπιχείρημα: «Πῶς οὖν πληρωθῶσιν αἱ γραφαί;» (Ματθ. 26, 54).

 

Ὁ Χριστὸς εἶναι ποὺ ἐνεργεῖ τὸ σχέδιο τῆς Θείας Οἰκονομίας. Αὐτὸς ὁ ἴδιος αὐτοπροσώπως δρᾶ διαχρονικὰ στὴν Ἱερὰ Ἱστορία. Ὅσα προανήγγειλε ὡς ἄσαρκος Λόγος τοῦ Θεοῦ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, τὰ ἐκπληρώνει ὡς ἔνσαρκος Λόγος (Θεάνθρωπος) στὴν Καινὴ Διαθήκη.Ἡ ἀμετακίνητη θέση τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἡ ἀτράνταχτη πίστη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι, ὅτι «ὁ πάλαι τῷ Μωσεῖ συλλαλήσας ἐπὶ τοῦ ὄρους Σινᾶ διὰ συμβόλων», λέγοντας «ἐγώ εἰμι ὁ Ὤν», εἶναι ὁ ἴδιος ποὺ ἀνέλαβε κατόπιν ἐπάνω του «τὴν ἀνθρωπίνην οὐσίαν» (=σαρκώθηκε) καὶ διὰ τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀναστάσεως ἐργάσθηκε τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου (Ἀπόστιχα τῆς Μεταμορφώσεως).

 

«Δαυϊτικὴν προφητείαν ἐκπληρῶν Χριστός», ἀποκαλύπτει στοὺς μαθητές του τὸ ἀληθινὸ μεγαλεῖο του, δείχνοντας τὸν ἑαυτό του «δοξαζόμενον ἀεί, σὺν Πατρί τε καὶ Πνεύματι ἁγίῳ, πρότερον μὲν ἄσαρκον ὡς Λόγον, ὕστερον δὲ δι’ ἡμᾶς σεσαρκωμένον, καὶ νεκρωθέντα ὡς ἄνθρωπον, καὶ ἀναστάντα κατ’ ἐξουσίαν ὡς φιλάνθρωπον» (Παρακλητική, Ἦχος βαρύς, Σαββάτῳ ἑσπέρας). πὶ τοῦ ξύλου τοῦ Σταυροῦ δηλαδὴ οἱ Ἑβραῖοι θανάτωσαν τὸν δικό τους νομοθέτη, «τὸν κριτὴν τὸν ἀθάνατον, τὸν νόμον χαράξαντα ἐν ἐρήμῳ πάλαι Μωσεῖ τῷ θεόπτῃ,τὴν ζωὴν τὴν τῶν ἁπάντων», αὐτὸν ποὺ εἶναι ὁ «μόνος Κύριος καὶ Δεσπότης τῆς κτίσεως» (Παρακλητική, Ἦχος δ΄, Πέμπτη ἑσπέρας).

 

Παρομοίως καὶ οἱ ὕμνοι τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς ἐμφανίζουν «βρέφος γενόμενον, νόμῳ ὑποταττόμενον»,τὸν ἴδιο τὸν Νομοδότη Κύριο, «ὃν ὑπὸ τὸν γνόφον Μωσῆς νομοθετοῦντα προεώρα ἐν Σινᾷ». Μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση τονίζουν, ὅτιτὸ βρέφος ποὺ ἀναδέχεται ὁ γηραιὸς Συμεὼν «ἐν ἀγκάλαις», δὲν εἶναι ἕνα βρέφος ἁπλό, ἀλλὰ ὁ θεῖος Νομοθέτης τοῦ Ἰσραήλ, ὁ ὑπὸ τῶν προφητῶν ἀναγγελλόμενος Μεσσίας. «Οὗτός ἐστιν ὁ διὰ νόμου λαλήσας, …ὃν ὁ Δαυῒδ καταγγέλλει, ὁ ἐν προφήταις λαλήσας, ὁ σαρκωθεὶς δι' ἡμᾶς καὶ σώσας τὸν ἄνθρωπον».

 

Ὁ Θεὸς ποὺ κηρύττεται στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, ὁ Κύριος, ὁ Ὢν (ὁ Γιαχβὲ τῶν Ἑβραίων), εἶναι ὁ μετὰ ταῦτα φανερούμενος Τριαδικὸς Θεὸς τῆς Καινῆς Διαθήκης καὶ ἰδιαιτέρως ὁ σαρκωθεὶς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Αὐτὸ προεῖδαν «ἄνωθεν οἱ προφῆται», αὐτὸ δίδαξαν οἱ ἀπόστολοι, αὐτὸ παρέλαβε ἡ Ἐκκλησία. «Αὕτη ἡ πίστις τῶν Ὀρθοδόξων».

 

Αὐτὸ ἀποδέχεται καὶ ὁ Χριστὸς γιὰ τὸν ἑαυτό του, ὅταν διασφαλίζει τὸ κῦρος τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ διακηρύττει μὲ τρόπο ποὺ δὲν ἐπιδέχεται παρερμηνεῖες, ὅτι δὲν ἔχει σκοπὸ νὰ καταργήσει «τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας», ἀλλὰ μόνο νὰ προσθέσει ὅ,τι λείπει.

 

Ὅταν λέγει «ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις…, ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν…» (Ματθ. 5, 21-22 ἑξ.), δὲν ὁμιλεῖ ἀντιθετικὰ πρὸς τὴν Παλαιὰ Διαθήκη, ἀλλὰ συμπληρωματικά. Αὐτὸς ποὺ εἶχε δώσει τότε τὸ γάλα, αὐτὸς ὁ ἴδιοςπροσθέτει τώρα καὶ τὴ στερεὰ τροφή. Ὁ νόμος ποὺ ἦταν τὸ μέτρο γιὰ τὶς δυνατότητες τοῦ τότε ἀνθρώπου, τοῦ ἀρχαίου, τοῦ πρὸ Χριστοῦ κόσμου, παραμένει τὸ θεμέλιο, πάνω στὸ ὁποῖο χτίζει τώρα τὸ ὑπόλοιπο οἰκοδόμημα, καλώντας μας στὴν τελειότητα, σὲ αὐτὸ ποὺ ὁ πρὸ Χριστοῦ ἄνθρωπος ἀδυνατοῦσε νὰ φτάσει. Δὲν καταργεῖ, συμπληρώνει. Ἐπιπλέον ὁ Χριστὸς ἐπισημαίνει ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου του, παλαιοῦ καὶ καινοῦ, θὰ εἶναι ἀδιατάρακτη καὶ ἀκλόνητη. «Ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου» (Ματθ. 5, 18).

 

Ὅταν λοιπὸν ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς περιβάλλει μὲ τὴν ἀπόλυτη ἔγκρισή του τὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ λέγει ἀπερίφραστα ὅτι ἐκείνη ὁμιλεῖ καὶ μαρτυρεῖ ἀποκλειστικὰ γιὰ τὸ δικό του πρόσωπο, εἶναι τουλάχιστον θρασεῖα ἡ ἀνθρώπινη λογικὴ ποὺ ἀποτολμᾶ νὰ θέτει ὑπὸ ἀμφισβήτηση τὰ λεγόμενά του καὶ νὰ ἀπορρίπτει τὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὡς, ἄσχετη μὲ τὴν ἀλήθεια, μυθολογία. Ἀλλὰ καὶ ὅταν τυχὸν ταυτίζει τὸν Θεὸ ποὺ καταγγέλλεται σ’ αὐτὴν μὲ κάποιον θεὸ τοῦ κακοῦ ἢ καὶ μὲ τὸν ἴδιο τὸν σατανᾶ, ἀπορρίπτοντας ἔτσι εὐθέως τὸν ἴδιο τὸν Χριστό, ἡ λογικὴ αὐτὴ γίνεται ὄχι ἁπλῶς θρασεῖα, ἀλλὰ καὶ βλάσφημη.

 

Ὅποιος σκέφτεται ἔτσι βλασφημεῖ, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καὶ παραμένει ἀσυγχώρητος κατὰ τὸν λόγο τοῦ Κυρίου, ἐὰν καὶ ἐφόσον ἐμμένει πεισματικὰ καὶ ἀμετανόητα μέχρι τέλους στὴ διαστροφὴ τῆς ἀλήθειας, ὀνομάζοντας τὸν Θεὸ διάβολο, ἀποδίδοντας δηλαδὴ τὰ (ἀνερμήνευτα καὶ ἀκατανόητα ἴσως σὲ μᾶς, πλὴν) θαυμαστὰ καὶ ὑπέρλογα ἔργα τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ σὲ δαιμονικὲς ἐνέργειες (Μάρκ. 3, 29).

 

Ὁ Χριστὸς λοιπὸν εἶναι ὁ ἀδιαμφισβήτητος ἐσωτερικὸς κρίκος τῶν δύο Διαθηκῶν,τὸ ἑνιαῖο διαχρονικό περιεχόμενο τῆς μιᾶς Ἁγίας Γραφῆς.

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 411, Ὀκτ. 2017, ἐπηυξημένο) 

 

 

Τί είναι η Παλαιά Διαθήκη; (στ)

 

Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΔΙΑΘΗΚΩΝ

 

π. Δημητρίου Μπόκου

 

Οἱ δύο Διαθῆκες, Παλαιὰ καὶ Καινή, δὲν ἀποτελοῦν δύο στεγανὰ χωρισμένες, ἀλλὰ δύο ἄρρηκτα ἑνωμένες ἑνότητες τῆς μιᾶς, διαχρονικὰ ἑνιαίας, Ἱερᾶς Ἱστορίας. Τὸ θεανδρικὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ Λόγου ἀποτελεῖ τὸν πανίσχυρο κρίκο ποὺ τὶς κρατᾶ ἀπόλυτα συνενωμένες μαζί του (βλ. καὶ ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 411, Ὀκτ. 2017).

 

Εἶναι τόσο ἰσχυρὸς ὁ μεταξύ τους σύνδεσμος, ὥστε οἱ θεοφόροι Πατέρες νὰ ὁμιλοῦν γιὰ δύο ἀδελφὲς ποὺ ἔχουν τὸν ἴδιο Πατέρα. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος εἶναι κατηγορηματικός. «Ἀδελφαὶ γὰρ αἱ δύο Διαθῆκαι, ἐξ ἑνὸς Πατρὸς τεθεῖσαι». Γι’ αὐτὸ λένε τὰ ἴδια πράγματα καὶ οἱ δυό, ἀφοῦ μοιάζουν σὰν δυὸ ἀδελφὲς ποὺ ἔχουν τὸν ἴδιο Πατέρα, τὸν Θεό. Ὅπως οἱ ἀδελφὲς ποὺ γεννήθηκαν ἀπὸ τὸν ἴδιο πατέρα ἔχουν ὅμοια χαρακτηριστικά, ἔτσι καὶ ἐδῶ. «Ἐπειδὴ αἱ δύο Διαθῆκαι ἐξ ἑνὸς Πατρὸς ἐγεννήθησαν», μοιάζουν πολὺ μεταξύ τους. Μία ρίζα τῆς εὐσεβείας τροφοδοτεῖ καὶ τὶς δύο. Ἡ ἴδια διδάσκει τὸν παλαιὸ νομοθέτη (Μωυσῆ), ἡ ἴδια φωτίζει καὶ τὸν θεολόγο εὐαγγελιστὴ (Ἰωάννη).

 

Ἡ μεταξύ τους σχέση εἶναι τέτοια, ποὺ ἡ μία προϋποθέτει τὴν ἄλλη. Ἡ καθεμιὰ κατανοεῖται μέσα ἀπὸ τὴν ἄλλη. Ἡ Παλαιὰ προλέγει τὰ ὅσα θὰ συμβοῦν στὴν Καινή. Καὶ ἡ Καινὴ μὲ τὴ σειρά της ἑρμηνεύει τὴν Παλαιά. Τὸ ὅλο περιεχόμενο τῆς Παλαιᾶς, ὄντας προφητικό, συμβολικὸ καὶ συνεσκιασμένο, κατανοεῖται μόνο μὲ τὴν ἐκπλήρωσή του ἀπὸ τὴν Καινή. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Παλαιὰ φανερώνεται καθαρὰ γιὰ πρώτη φορὰ καὶ ἑρμηνεύεται ὀρθὰ μόνο ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Γιὰ τὸν παλαιὸ Ἰσραὴλ ἔχει ἀκόμη κάλυμμα. Παραμένει σκιά, μυστήριο, βιβλίο κλειστό, ἐσφραγισμένο.

 

Κατὰ τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο πάλι, «δύο Διαθῆκαι καὶ δύο παιδίσκαι καὶ δύο ἀδελφαὶ τὸν ἕνα Δεσπότην δορυφοροῦσι. Κύριος παρὰ προφήταις καταγγέλλεται, Χριστὸς ἐν Καινῇ κηρύσσεται». Δὲν λέει καινούργια πράγματα ἡ Καινή, ἀφοῦ τὰ προανήγγειλε ἡ Παλαιά. Ἀλλὰ καὶ τὰ παλαιὰ δὲν καταργοῦνται, ἀφοῦ ἑρμηνεύονται ἀπὸ τὴν Καινή. Ὁ κοινὸς Δεσπότης ποὺ συνενώνει καὶ τὶς δύο, εἶναι ὁ λίθος «ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες», αὐτὸς ποὺ περιφρονήθηκε καὶ πετάχτηκε ἀπὸ τοὺς χτίστες, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα «ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας». Ἔγινε τὸ μεγάλο ἀγκωνάρι ποὺ κρατάει τὴν οἰκοδομή. Ἡ γωνία εἶναι πάντα τὸ συνεκτικὸ στοιχεῖο δύο τοίχων. Ἔτσι καὶ ὁ ἀχειρότμητος λίθος Χριστός, ὡς κεφαλὴ γωνίας, συνενώνει στὸν ἑαυτό του τοὺς δύο λαοὺς τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης. Τοὺς Ἰουδαίους καὶ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς.

 

Ἡ δράση τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου δὲν ξεκινάει ξαφνικὰ μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ του. Προηγεῖται ἕνα μακρὸ προπαρασκευαστικὸ στάδιο, ὅπου λαμβάνει χώρα μὲ πολλοὺς καὶ διαφόρους τρόπους, «πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως», ἡ σταδιακὴ καὶ ἐπὶ μέρους ἀποκάλυψη τῆς βουλῆς τοῦ Θεοῦ, τοῦ σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας. Ὁ Χριστὸς ἐνεργεῖ μὲ βάση τὰ ὅσα προηγήθηκαν τοῦ ἐρχομοῦ του. Δὲν εἶναι συνεπῶς δυνατὸν νὰ ἀγνοεῖται τὸ προκαταρκτικὸ αὐτὸ στάδιο τῆς θείας ἀποκαλύψεως. Ἡ ἀπόρριψή του συνεπιφέρει κατ’ ἀνάγκην καὶ ἀπόρριψη τοῦ Χριστοῦ.

 

Πιστεύουμε λοιπόν, «οἱ Προφῆται ὡς εἶδον, οἱ Ἀπόστολοι ὡς ἐδίδαξαν». Ἡ Ἐκκλησία παρέλαβε καὶ τὰ δύο. Γι’ αυτό καὶ ψάλλει γεμάτη χαρά: «Προφήτας ἐξαπέστειλας, Χριστέ, προφητεῦσαί σου τὴν παρουσίαν, καὶ ἀποστόλους κηρῦξαί σου τὰ μεγαλεῖα· καὶ οἱ μὲν προεφήτευσαν τὴν ἔλευσίν σου, οἱ δὲ τῷ βαπτίσματι ἐφώτισαν τὰ ἔθνη» (Παρακλητική, Ἦχος πλ. β΄, Αἶνοι Σαββάτου).

 

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 422, Σεπτ. 2018)

 

 

 

Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Μπόκος 
ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου Πρεβέζης
 

 

ΕΙΣΗΓΗΣΗ π. ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΗΤΣΙΟΥ ΕΦΗΜΕΡΙΟΥ ΣΑΡΑΚΗΝΑΣ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΗ 18/9/2018

Σεβασμιότατε Άγιε Πρωτοσύγκελε, Άγιε Αρχιερατικέ, αδελφοί και πατέρες καλημέρα.
 
Νομίζω ότι είμαι ο πιο καινούριος παπάς της μητροπόλεώς μας αλλά και εφημέριος στην μικρότερη ενορία μας. Ως εκ τούτου μικραίνει και η σημασία των λόγων μου. Είμαστε όλοι εδώ σήμερα κάτω από την ευλογία και την αγάπη του επισκόπου μας, για να συζητήσουμε το θέμα «Η απρόσκοπτη πορεία του κοινωνικού παντοπωλείου της Ιεράς μας Μητροπόλεως». Νιώθω πάρα πολύ όμορφα που ο επίσκο-πός μου, μου εμπιστεύτηκε έναν ρόλο, που από παιδί με πότισε στο βάθος της καρδιάς μου η καλή μου γιαγιά, να γίνει ο κύριος στόχος της ζωής μου. Η καλή μου η γιαγιά η Αριστούλα, μου έδειχνε κάθε μέρα παραδείγματα μέγιστης αγάπης και προσφοράς στον συνάνθρωπο. Πριν καθίσουμε εμείς για να φάμε, πάντα έβγαζε σε δυο, τρία και τέσσερα δοχεία από το φαγητό μας και με έστελνε να πάω πρώτα σε άπορες οικογένειες και μετά να γυρίσω να φάμε μαζί. Ανοίγαμε το βαρέλι με το τυρί ή το παστό κρέας και τα παστά ψάρια, και οι πρώτες σειρές πήγαιναν σε άλλες οικογένειες. Ο,τιδήποτε αποκτούσαμε εμείς (αυγά, κρέας, φρούτα, λαχανικά, κλπ.) πρώτα πήγαινε σε όσους από το χωριό είχαν ανάγκες. Γεννήθηκα, έζησα και μεγάλωσα σε ένα σπίτι και σε ένα χωριό όπου η αγάπη, η προσφορά και το κοινό καλό είχαν πάντα τον πρώτο λόγο. Με νοσταλγία θυμάμαι που κάθε Κυριακή μετά τη Θ. Λειτουργία, ο παπα-Νικόλας μαζί με τον πρόεδρο, μάζευαν όλους τους κατοίκους σε έργα κοινής ωφελείας. Αυτή μου η γιαγιά ήταν η ψυχή και η κινητήρια δύναμη όλων αυτών των έργων αγάπης. Να μαζέψουν ξύλα για το σχολείο και την εκκλησία, αλλά και για όσους ήταν παππούδες ή άρρωστοι ή ανάπηροι, να βοηθήσουν και στις δικές τους εργασίες όπου οι ίδιοι δεν μπορούσαν να τα φέρουν εις πέρας. Κανένας δεν ένιωθε μόνος του σ’αυτό το χωριό. Ό,τι μικρές ή μεγάλες ανάγκες παρουσιάζονταν, όλοι ήταν εκεί για να προσφέρουν. Θεωρούνταν ντροπή κάποιος την Κυριακή να μην είναι στη λειτουργία και μετά στα έργα αγάπης και προσφοράς. Αν κάποια Κυριακή δεν είχαμε κάτι να κάνουμε, τότε πάλι μαζευόμασταν όλο το χωριό μαζί
 
 
 
και στήναμε ένα κοινό γλέντι, απολαμβάνοντας ο ένας την αγάπη και τα εδέσματα του άλλου.
 
 
 
Αν αρρώσταινε κάποιος, θυμάμαι με θαυμασμό ότι μαζευόταν όλο το χωριό και πήγαινε σε αντίστοιχο για κάθε πρόβλημα παρεκκλήσι (είχαμε 14 παρεκκλήσια σε όλο το χωριό) και εκεί ώρες ατελείωτες, ακόμη και μέρες, κάναμε δεήσεις, παρακλήσεις και προσευχές, με αυστηρή νηστεία, ξοδεύοντας το λιγοστό λάδι που είχε η κάθε οικογέ-νεια στα αναμμένα καντήλια, μέρα- νύχτα. Τα χωριά μας τότε είχαν σχεδόν όλες τις οικογένειες πολύτεκνες. Όλες οι μαμάδες τον καιρό εκείνο θήλαζαν τα παιδιά τους μέχρι τη στιγμή που θα μπορούσε το παιδάκι να φάει από το φαγητό της οικογένειας. Αν όμως προέκυπτε μία ασθένεια ή ένα επικίνδυνο τσίμπημα (και ήταν συχνά όλα αυτά στις αγροτικές εργασίες) τότε η μάνα αδυνατούσε να θηλάσει, αλλά το παιδί φυσικά δεν το άφηναν να πεθάνει. Αν υπήρχε άλλη θηλάζουσα στο χωριό, αναλάμβανε και αυτό το παιδάκι μαζί με το δικό της, ως παραμάνα. Οι άλλες όμως γυναίκες του χωριού στέκονταν δίπλα της να βοηθήσουν στις εργασίες, γιατί η ίδια κουραζόταν παραπάνω. Υπήρχε όμως περίπτωση να μην είχε καμία λεχώνα το χωριό και τότε δυο – τρεις γυναίκες μπαίνανε σε μεγάλο κόπο αγάπης, βάζοντας ένα καλάθι πάνω στο σαμάρι του αλόγου και μεταφέροντας το παιδί στο διπλανό χωριό για να θηλάσει σε άλλη παραμάνα. Για σκεφτείτε λοιπόν, πρωί και βράδυ, χειμώνα ή καλοκαίρι, έπρεπε να κάνουν έναν δρόμο μία και δύο ώρες και μαζί να ετοιμάσουν πάντα φαγητό για τη λεχώνα, για να την καλοκαρδίσουν για το γάλα που τους χαρίζει.
 
 
 
Χίλια συγνώμη που μπήκα σε τέτοιες ιστορίες. Ήθελα απλά, πρώτα να δείξω με τι βιώματα μεγάλωσα, και δεύτερον, πώς ακριβώς νοείται η ιερή κοινότητα και το «όλοι μαζί» μιας ενορίας. Αυτά με μπόλιασαν με την τρέλα και την ανησυχία της αγάπης και της προσφοράς. Άλλωστε ο Χριστός μας, μας άφησε αιώνια εντολή και παρακαταθήκη την παραβολή της μελλούσης κρίσεως «επείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και με ποτίσατε, ήμουν ξένος και με περιμαζέψατε, ήμουν άρρωστος και στην φυλακή και ήρθατε κοντά μου». Κι όταν βάζει την ερώτηση απλότητας και ταπείνωσης, «πότε τα κάναμε αυτά Χριστέ μου σε Σένα;», η απάντηση είναι ξεκάθαρη: «αφού τα κάνατε στον καθένα από τους αδελφούς μου, τους μικρούς και ελάχιστους και τους παραπεταμένους, εμοί εποιήσατε-σε μένα το κάνατε». Η εντολή της
 
 
 
αγάπης, της θυσίας και της προσφοράς είναι το κέντρο της πίστεώς μας και της διδασκαλίας της Εκκλησίας μας, σφραγισμένο από το παράδειγμα ολοκληρωτικής θυσίας και προσφοράς του Χριστού στον καθένα μας. Ο Χριστός κάθε μέρα, μας προσφέρει παντελώς δωρεάν τον Εαυτό Του, βρώση και πόση, ο πάντοτε εσθιόμενος και μηδέποτε δαπανώμενος. Το απόλυτο τούτης εδώ της ευχαριστιακής προσφοράς του μυστηρίου, μας θέλει όλους μαζί. Σε τούτο το τραπέζι, σε τούτη εδώ την βρώση και την πόση έχουν την μερίδα ολόκληρη όλοι ανεξαιρέτως οι άνθρωποι. «Ο Μόσχος είναι πάντα πολύς» και η εντολή «τρυφήσατε πάντες»
 
 
 
Στο όνομα αυτής της ευχαριστιακής συνάξεως που πάντα προηγείται όλων των άλλων έργων και υποχρεώσεων του ιερέα, παλεύουμε και τα υπόλοιπα έργα μας ως κληρικοί. Ούτε οι λειτουργικές πράξεις λοιπόν μόνες τους, χωρίς τα υπόλοιπα έργα αγάπης, αλλά πολύ περισσότερο ούτε τα έργα αγάπης χωρίς την Θεία Ευχαριστία και τη Λατρεία, μπορούν να υπάρχουν αυτόνομα το ένα από το άλλο. Ο ίδιος ο Χριστός μας, διακόνησε τις ανάγκες, τον πόνο και τα βάσανα των ανθρώπων που συναντούσε, αλλά και προσέφερε το μυστήριο της δικής Του θυσίας που αιώνια επαναλαμβάνεται στη Θεία Ευχαριστία. «Πώς θα πείτε ότι αγαπάτε Εμένα αν δεν αγαπάτε και δεν βοηθάτε τον συνάν-θρωπό σας;» Όταν τους είδε πεινασμένους ευλόγησε τα ψωμιά και τα ψάρια και εχορτάσθησαν πάντες.
 
 
 
Μέσα λοιπόν σ’ αυτό το πλαίσιο θεολογικής διδασκαλίας της Εκκλη-σίας μας , αλλά και παράδοσης το πώς λειτουργούσαν και πρέπει να λειτουργούν οι ενορίες μας, εντάσσεται και όλο αυτό το έργο της Μη-τροπόλεώς μας. Είναι γνωστό ότι από την Πέμπτη 17 Μαΐου που ήταν η μέρα της Αναλήψεως του Κυρίου πραγματοποιήσαμε τα εγκαίνια του κοινωνικού παντοπωλείου, του κοινωνικού φαρμακείου και της τράπε-ζας ρούχων και παιχνιδιών της Μητροπόλεώς μας στις εγκαταστάσεις του Γηροκομείου μας στην Αρναία και θέσαμε όλη αυτήν την προσπά-θεια υπό την σκέπη της Παναγίας μας. Ξεκινήσαμε λοιπόν με όρεξη και μεράκι, και για πέντε εβδομάδες μοιράσαμε και πιστεύω καλύψαμε πλήρως όλες τις οικογένειες που μας υποδείξατε. Ο κ.Γιάννης θα μας πει αναλυτικά τον αριθμό των οικογενειών και χονδρικά τον όγκο των τροφίμων που δόθηκαν.
 
 
 
Όταν ξεκινήσαμε να μοιράζουμε τρόφιμα ήταν η πίεση του χρόνου μεγάλη και δεν φτιάξαμε αναλυτικά τα δεδομένα ως προς το ποιοι δικαιούνται της προσφοράς μας και ποιοι όχι. Σ’αυτό το έργο, για να έχει βιωσιμότητα σε βάθος χρόνου και για να μπορούμε να εξυπηρε-τούμε ουσιαστικά όσους έχουν πραγματική ανάγκη, πρέπει να τηρή-σουμε όλοι τους κανόνες. Πρώτα όμως πρέπει να πω από το βάθος της καρδιάς μου χίλια μπράβο σε όλους σας, γιατί πολύ γρήγορα ανταπο-κριθήκατε με τις καταστάσεις και τις λίστες των οικογενειών και ότι η συνεργασία μας ήταν άψογη.
 
 
 
Για κάθε βοηθούμενο πρέπει να φτιάξουμε έναν ατομικό φάκελο, ο οποίος θα περιλαμβάνει τα παρακάτω δικαιολογητικά:
 
 
 
Α) Υποχρεωτικά δικαιολογητικά, για όλους:
 
 
 
* Αίτηση - Υπεύθυνη Δήλωση για την ακρίβεια των δηλωθέντων και υποβληθέντων στοιχείων, σύμφωνα με τυποποιημένο υπόδειγμα που χορηγείται από την Ενορία.
 
 
 
* Φωτοτυπία Αστυνομικής Ταυτότητας ή διαβατήριου σε ισχύ ή άδειας παραμονής σε ισχύ αν πρόκειται για αλλοδαπούς.
 
 
 
* Αντίγραφο τους τελευταίας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ή του εκκαθαριστικού σημειώματος φυσικών προσώπων (Ε1). Εδώ θέλει προσοχή γιατί όσοι συνταξιοδοτήθηκαν εκτός Ελλάδος φαίνονται ως άποροι με μηδενικά εισοδήματα στη χώρα μας.
 
 
 
* Υπεύθυνη δήλωση ότι δεν συμμετέχει σε άλλη παρόμοια δομή κοινωνικής αλληλεγγύης.
 
 
 
Β) Συμπληρωματικά Δικαιολογητικά : Τα παρακάτω δικαιολογητικά, είναι στη διακριτική ευχέρεια του Εφημερίου τί και πώς θα ζητήσει να προσκομισθούν :
 
 
 
* Αντίγραφο δήλωσης στοιχείων ακινήτων (έντυπο Ε9).
 
 
 
* Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης.
 
 
 
* Οποιοδήποτε αποδεικτικό πιστοποιείται η Δ/νση κατοικίας (π.χ. λογαριασμοί ΔΕΚΟ).
 
 
 
* Γνωμάτευση Πιστοποίησης Αναπηρίας από τα ΚΕΠΑ ή από Α/θμιες Υγειονομικές Επιτροπές (σε ισχύ), εφόσον πρόκειται
 
 
 
για ΑΜΕΑ. Η ύπαρξη προβλημάτων υγείας μπορούν να πιστοποι-ηθούν και με Επίσημη Πρόσφατη Ιατρική Γνωμάτευση.
 
 
 
* Κάρτα ανεργίας ή βεβαίωση ανεργίας από τον ΟΑΕΔ (σε ισχύ) , εφόσον πρόκειται για άνεργο.
 
 
 
* Ενοικιοστάσιο (ηλεκτρονικό μισθωτήριο) συμβόλαιο, στην περί-πτωση που ενοικιάζεται οικία.
 
 
 
* Οποιοδήποτε άλλο δικαιολογητικό κριθεί απαραίτητο να ζητηθεί κατά περίπτωση.
 
 
 
Όλα τα στοιχεία των αιτούντων και των τελικών δικαιούχων είναι απόρρητα και τηρούνται οι κανόνες, που αφορούν την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
 
 
 
Τα ετήσια εισοδηματικά κριτήρια είναι τα εξής:
 
 
 
* Άτομο μοναχικό, με εισόδημα 4.200 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με 2 ενήλικες, με εισόδημα 5.400 ευρώ ετησίως
 
 
 
* Νοικοκυριά με δύο ενήλικες και ένα εξαρτώμενο παιδί, με εισόδημα 6.600 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά, με εισόδημα 7.800 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με δύο ενήλικες και τρία εξαρτώμενα παιδιά, με εισόδημα 8.900 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με έναν ενήλικα και ένα εξαρτώμενο παιδί, με εισόδημα 5.000 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με έναν ενήλικα και δύο εξαρτώμενα παιδιά, με εισόδημα 6.800 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με έναν ενήλικα και τρία εξαρτώμενα παιδιά, με εισόδημα 8.000 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με δυο ενήλικες και τρία εξαρτώμενα παιδιά, με εισόδημα 8.900 ευρώ ετησίως.
 
 
 
* Νοικοκυριά με δύο ενήλικες και τέσσερις ανήλικους 10.000 ευρώ ετησίως και για κάθε επιπλέον τέκνο ανήλικο παραπάνω 1.000 ευρώ έκαστο. Δηλαδή π.χ. με πέντε παιδιά 11.000 με έξι 12.000 κ.ο.κ Εξαρτώμενα παιδιά θεωρούνται κάτω από 14 ετών. Σημειώνουμε ακόμη ότι όσα παιδιά σπουδάζουν θεωρούνται προστατευόμενα μέλη και προ-
 
 
 
σμετρούνται ως τα ανήλικα και εντάσσονται στην αντίστοι-χη κατηγορία μέχρι να κλείσουν το 23 έτος της ηλικίας τους.
 
 
 
Όλα τα παραπάνω είναι υποχρεωτικό να τα τηρήσουμε όλοι με θρη-σκευτική ευλάβεια. Το κοινωνικό παντοπωλείο είναι γι΄αυτούς που έχουν πραγματικά ανάγκες. Η προσπάθειά μας δεν έχει στόχο να βελτιώσει το φαγητό των ανθρώπων αλλά να στηρίξει αυτούς που δεν έχουν να φάνε ή να ταΐσουν τα παιδιά τους.
 
 
 
Ακόμη είναι πολύ σημαντικό να παρακινήσουμε και να βοηθήσουμε τον κόσμο να ξεκινήσει τις διαδικασίες για επιδόματα από το κράτος πχ. για το κοινωνικό τιμολόγιο στο ρεύμα, για το επίδομα ενοικίου και για άλλα επιδόματα που ή δεν γνωρίζουν ότι τα δικαιούνται ή το χειρότερο, ενώ τα γνωρίζουν, μερικοί βαριούνται να ασχοληθούν με την γραφειοκρατία. Έχουμε παρατηρήσει ότι οι μισοί από αυτούς που λαμβάνουν βοήθεια από κοινωνικές δομές αλληλεγγύης, θα μπορού-σαν να παίρνουν επιδόματα και δεν κάνουν καμία κίνηση γι΄αυτό.
 
 
 
Αν κάποιος δικαιούχος ή μέλος της οικογένειάς του αρνηθεί να δουλέ-ψει, πρέπει άμεσα να διαγράφεται και από τις δικές μας λίστες. Θέλει πάρα πολλή προσοχή, να μην παράγουμε τεμπέληδες και να μην φτιά-χνουμε συνειδήσεις ιδρυματικής εξάρτησης: «Αφού υπάρχουν οι παπάδες είμαι εξασφαλισμένος και δεν χρειάζεται να παλέψω.»
 
 
 
Τώρα που έχουμε αυτές τις κοινωνικές δομές της μητροπόλεώς μας (τρόφιμα, ρούχα, φάρμακα, κλπ.) είναι εύκολο να μειώσει η κάθε ενο-ρία την βοήθεια σε χρήματα σε όποιον έρχεται και μας λέει «πάτερ μου πεινάω…..» Αν δεν δέχεται την βοήθειά μας σε τρόφιμα σημαίνει ότι δεν έχει πραγματικές ανάγκες.
 
 
 
Ξεχωριστά τι τομείς υπάρχουν και τι μπορούμε να μοιράζουμε…..
 
 
 
Κοινωνικό παντοπωλείο: Όλοι μαζί φτιάξαμε ένα γεμάτο με καλούδια κοινωνικό παντοπωλείο. Συνήθως έχουμε απ΄όλα. Ζυμαρικά, όσπρια, κονσέρβες, σάλτσες, μπισκοτοειδή και κάθε είδους παιδικές λιχουδιές, είδη καθαριότητας και υγιεινής, αναψυκτικά, κρασί, κρέατα, ψάρια, φρούτα, λαχανικά, πατάτες και πολλά άλλα.
 
 
 
Ρούχα & Παιχνίδια: Υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη ποικιλία στην τράπεζα ρούχων και παιχνιδιών. Είναι περιποιημένα, τακτοποιημένα και σε
 
 
 
άριστη κατάσταση. Τα περισσότερα είναι αχρησιμοποίητα. Ό,τι θέλετε από αυτά μπορείτε να τα πάρετε και ως δώρα στα παιδιά του χωριού, στα κατηχητικά των ενοριών μας ή και ως δώρα εορτών (Χριστουγέν-νων, Πρωτοχρονιάς κλπ). Θέλει όμως και πολλή προσοχή να εξηγή-σουμε και να μάθουμε σε όσους θέλουν να μας φέρνουν ρούχα και παιχνίδια, ότι πρέπει να είναι σε άριστη κατάσταση, όχι φθαρμένα και φυσικά να είναι καλά φυλαγμένα.
 
 
 
Φάρμακα: Έχει ετοιμαστεί ο χώρος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κοινωνικό ιατρείο, έχει εξοπλιστεί κατάλληλα, είναι πλούσιος σε φάρμακα και περιμένει να βρεθούν ειδικοί της υγείας (ιατρικής, φαρμακευτικής, νοσηλευτικής κλπ) για να λειτουργήσει. Όποιος γνωρί-ζει κάποιον από αυτές τις ειδικότητες, ας τον προτρέψει να έρθει και να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους συνανθρώπους του, που τις έχουν ανάγκη. Ό,τι περισσεύει από τον τομέα φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού το στέλνουμε με την ομάδα εξωτερικής ιεραποστολής στην Αφρική.
 
 
 
Αναπηρικά εξαρτήματα: Αν υπάρχουν χρόνιες ή έκτακτες ανάγκες για αναπηρικά βοηθήματα (Καρότσι, πι, πατερίτσες, κλπ.) μπορούμε άμε-σα να τις καλύψουμε. Υπάρχει αποθήκη στη Θεσσαλονίκη που μπορεί να στηρίξει τέτοιες ανάγκες. Πρέπει να γίνει γνωστό παντού ότι δεν έχουμε μόνο το κοινωνικό παντοπωλείο.
 
 
 
Κάθε Παρασκευή από τις 10.30 μέχρι τη 13.00 θα είμαστε ανοιχτά για να παραλαμβάνουμε τρόφιμα και να μοιράζουμε στις οικογένειες που εσείς μας υποδεικνύετε.
 
 
 
Την προσπάθεια αυτή πρέπει να την αγαπήσουμε και να την αγκαλιάσουμε όλοι μας. Να έχουμε όλοι την έννοια και την αγωνία μας πρώτα να εντοπίσουμε όλους αυτούς που είναι αδελφοί μας και από τις αναποδιές της ζωής και την κρίση βρέθηκαν στην απέξω και έχουν πρόβλημα επιβίωσης. Δεύτερον και ακόμη πιο σπουδαίο, πρέπει να παλεύουμε όλοι μαζί ώστε τα τρόφιμα και όλα τα είδη να τα έχουμε σε αφθονία για να μπορούμε να δίνουμε. Το «καλάθι του αδελφού» πρέπει να γεμίζει συχνά, είναι έργο δικό μας και πρέπει να γίνεται από όλους.
 
 
 
Με απόφαση του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη μας, κατόπιν εισηγή-σεώς μας, κάθε ενορία έχει την υποχρέωση κατά μήνα, να προσφέρει τη δική της συμβολή σε τρόφιμα, φάρμακα, ενδύματα και παιχνίδια για το κοινωνικό παντοπωλείο μας. Από το μήνα Σεπτέμβριο, στη γραμματεία του κοινωνικού μας παντοπωλείου, την οποία διακονεί ο κ. Ιωάννης Κέκερης, θα τηρείται μητρώο στο οποίο λεπτομερώς θα καταγράφεται η προσφορά των χριστιανών εκάστης ενορίας. Παρακα-λούμε προς τούτο, σε μία κατάσταση, ο προϊστάμενος κάθε ενορίας να καταγράφει, κατά μήνα, τα ως άνω είδη που προσφέρει η ενορία του. Στο τέλος της καταστάσεως θα συμπεριλαμβάνει και τυχόν χρημα-τικά ποσά.
 
 
 
Τέλος Σεβασμιότατε, πρέπει να γίνεται σταθερά μεγάλη και δυνατή διαφήμιση του έργου μας αυτού. Ο κόσμος όλος, από κάθε περιοχή της μητροπόλεώς μας αλλά και από όλη τη χώρα, πρέπει να μαθαίνει ότι εδώ κάθε εβδομάδα υποστηρίζονται βιοποριστικά 70 και 100 οικο-γένειες και για τόσες οικογένειες χρειαζόμαστε περισσότερα από μισό τόνο τρόφιμα. Για κάθε μήνα ίσως και δύο τόνους. Αν υπολογίσουμε για 10 μήνες, θέλουμε κάπου στους 20 με 25 τόνους τρόφιμα τουλάχιστον. Πάρα πολύ μεγάλη ποσότητα που θέλει και πάρα πολλή δουλειά. Απαιτείται λοιπόν διαφήμιση προς πάσα κατεύθυνση. Αυτή τη στιγμή δε φαινόμαστε ως δράση πουθενά. Ούτε στη σελίδα της Μητροπόλεως, ούτε και σε δεκάδες άλλες σελίδες στο διαδίκτυο όπου αναφέρονται αντίστοιχες προσπάθειες ολόκληρης της επικράτειας ή της περιοχής μας.
 
 
 
«Μετέχοντας στη Θ.Κοινωνία ο κάθε πιστός διαστέλλεται εν ευχαρι-στία, υπερβαίνει τα ατομικά του όρια μεταλαμβάνοντας του Σώματος του Χριστού συσσουματούται εν Αυτώ και γίνεται παγκόσμιος, ενώνε-ται με όλους εκείνους τους οποίους ο Χριστός έχει περιλάβει στην άνευ ορίων αγάπη Του». Πήγε, λέει, μια ομάδα φοιτητών στον Γέροντα Παΐ-σιο και του επέμεναν να τους πει κάτι πνευματικό: «Πες μας βρε Γέροντα κάτι… Τι να σας πω βρε παιδιά;» απαντούσε ο Γέροντας. Και αυτοί επέμεναν «Πες μας ό,τι σου λέει η καρδιά σου». Και ο Γέροντας απάντησε: «Η καρδιά μου, μου λέει να την κόψω χίλια κομμάτια και να την μοιράσω σ’όλον τον κόσμο.»

Σύγχρονες αἱρέσεις και ἀθλητισμός

(Κείμενο ἀπό τό ἔντυπο
«Ὀρθοδοξία καί αἵρεσις» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, τεῦχ. 103, Ἀπρ. - Ἰουν. 2018).

Ἡ «ἐναλλακτική» ἤ «ἐνεργειακή γυμναστική»

Στό προηγούμενο τεῦχος τοῦ ἐντύπου μας ἀσχοληθήκαμε ἀναλυτικά μέ τή γιόγκα (yoga), μιά τεχνική, πού προβάλλεται στόν δυτικό κόσμο ὡς ἕνα εἶδος ἀποτελεσματικῆς γυμναστικῆς ἤ ὡς ἀκίνδυνη μέθοδος γιά ὑγεία καί ὀμορφιά, ἄσχετη μέ τή θρησκεία. Ὡστόσο, ὅπως εἴδαμε ἐκεῖ, πρόκειται γιά μέθοδο θρησκευτικῆς λατρείας τῶν «θεοτήτων» τοῦ Ἰνδουϊσμοῦ καί τοῦ Βουδισμοῦ, ἡ ὁποία κάθε ἄλλο παρά ἀκίνδυνη εἶναι. Ἐκτός τῶν φυσικῶν κινδύνων, πού ἐπισημαίνονται καί ἀπό τούς ἴδιους τούς αὐθεντικούς δασκάλους της, γιά τόν Χριστιανό, πού τήν ἀσκεῖ, ὑπάρχει ὁ μεγαλύτερος κίνδυνος τῆς σταδιακῆς ἀπομάκρυνσης ἀπό τήν Ὀρθόδοξη πίστη καί τῆς συνεχοῦς ἐξοικείωσης μέ τίς ἀρχές τοῦ Ἰνδουϊσμοῦ μέχρι τήν πλήρη ἔνταξη στίς τάξεις του, δηλαδή ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νά χάσει ὅ,τι πολυτιμότερο ἔχει: τήν πίστη στόν Χριστό.

Διαβάστε περισσότερα: Σύγχρονες αἱρέσεις και ἀθλητισμός

ΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2017)

ΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟ
ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2017)

new arch

 

 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΙΣ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκοπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλαδος κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ

 

 

 

mitropolitis didimoteixoy

 

 «Μύθοι και πραγματικότης επί του θέματος των σχέσεων Εκκλησίας και Πολιτείας», τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνοῦ

 

 

 

mitropolitis messisnias

 

«Η πορεία του θεολογικού διαλόγου μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών. Αξιολόγησις, Προβλήματα, Προοπτικές», τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου

ΙΕΡΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΞΕΙΣ

2018

2017

2016

ΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ (ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015)

ΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟ
ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015)

new arch

 

 Προσφώνησις τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Ἰερωνύμου ἐνώπιον τῆς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας (6 Οκτωβρίου 2015).

 

  

goumenisis

 

«Το Δημογραφικόν Πρόβλημα», Εἰσήγηση Μητροπολίτου Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου κ. Δημητρίου (7 Οκτωβρίου 2015).

 



ILIOY



«Το μεταναστευτικό πρόβλημα: Ποιμαντική και κοινωνική αντιμετώπισις αυτού», Εἰσήγηση Μητροπολίτου Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καί Πετρουπόλεως κ. Ἀθηναγόρα  (7 Οκτωβρίου 2015).

 

 

 

seb.mitrop.simeon

 

«Η συμβολή της Εκκλησίας της Ελλάδος εις την ενότητα του ελληνικού λαού σήμερον», Εἰσήγηση Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ. Συμεών (8 Οκτωβρίου 2015).

 

 

 

Nafpaktou-Ierotheos

  

«Η θεολογική κρίσις σήμερον και αι επιπτώσεις αυτής εις την καθημερινότητα της εκκλησιαστικής ζωής», Εἰσήγηση Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἰεροθέου (8 Οκτωβρίου 2015).

 

 

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ

 

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Τοῦ Αἰδ. Πρωτ. π. Σωτηρίου Ἀθανασούλια

Ἡ Ἀνάσταση ὡς σκάνδαλο τοῦ σύγχρονου κόσμου

Κάθε φορά, πού φτάνει ἡ μεγάλη ἑορτή τοῦ Πάσχα, παρατηροῦμε τό ἑξῆς φαινόμενο: Οἱ συνειδητοί Χριστιανοί ζοῦν μέ συγκλονιστικό τρόπο τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου, μετέχοντας στήν ἑορτή μέ πλήρη ἐπίγνωση. Κάποιοι ἄλλοι, ἀντίθετα, δυστυχῶς οἱ περισσότεροι, μετέχουν ἐντελῶς τυπικά καί ἐπιφανειακά. «Ἐκκλησιάζονται» ἐκείνη τήν ἡμέρα κατά παράδοσιν, ἤ ἀπό συνήθεια, καί μέχρι νά εἰπωθεῖ τό «Χριστός ἀνέστη», γιά νά διασκορπισθοῦν στή συνέχεια σέ κάθε κατεύθυνση. Αὐτοί, συνήθως, δέν αἰσθάνονται τήν ἀνάγκη νά ἐξομολογηθοῦν καί νά κοινωνήσουν, τό ἴδιο δέ γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τούς εἶναι μᾶλλον ἀδιάφορο ἤ δέν γίνεται κἄν πιστευτό. Στίς συναναστροφές τους ἔχουν λησμονηθεῖ οἱ ἀναστάσιμοι χαιρετισμοί «Χριστός ἀνέστη» - «Ἀληθῶς ἀνέστη» καί ἀντικαθίστανται ἀπό ἄλλους χαιρετισμούς, πού δέν ἐκφράζουν τήν πίστη στήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Στό «Χριστός ἀνέστη» ἀπαντοῦν, συνήθως, λέγοντας «Χρόνια πολλά»!

Διαβάστε περισσότερα: Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Υποκατηγορίες

Σελίδα 1 από 2